Παρασκευή, Ιουλίου 13, 2018

Πριν 50 χρόνια: Alba, Aris & The Olympics - ΣΤΗΝ ΜΑΜΑ ΜΟΥ ΘΑ ΤΟ ΠΩ

Πριν 40 χρόνια: Πασχάλης - Copacabana

Πριν 40 χρόνια: ΤΕΡΗΣ ΧΡΥΣΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ ΤΟ ΠΑΘΗΜΑ

Πριν 40 χρόνια: The Michael Zager Band - Let's All Chant

Πριν 40 χρόνια: Boney M - Rasputin

Πριν 40 χρόνια: Diana Ross - Reach Out I'll Be There [Long 7" Stereo Promo Version]

Τετάρτη, Ιουλίου 04, 2018

Πριν 40 χρόνια: Κώστας Τουρνάς - Dance On

Πριν 40 χρόνια: ΠΑΥΛΟΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ - ΦΛΟΥ (full album 1978)

@0:00 01 Ο Μπάμπης ο "Φλου"
@3:29 02 Μου 'πες Θα Φύγω
@7:13 03 Πού Να Γυρίζεις
@12:08 04 Ξέσπασμα
@15:29 05 Οι Σοβαροί Κλόουν
@20:06 06 Το '69 Με Κάποιο Φίλο
@23:01 07 Στην Κ.
@25:54 08 Η Ώρα Του Stuff
@32:19 09 Τω Αγνώστω Θεώ
@34:42 10 Εν Κατακλείδι



Πριν 40 χρόνια: Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας

Πριν 40 χρόνια: Yvonne Elliman - If I Can't Have You

Πριν 40 χρόνια: Tavares - More Than a Woman

Παρασκευή, Ιουνίου 22, 2018

Σαν σήμερα πριν 32 χρόνια: Το χέρι του Θεού....

Σαν σήμερα πριν 49 χρόνια στην Πορτογαλία....





22 Ιουνίου 1969. 70.000 θεατές στριμώχνονται στο Εστάδιο Νασιονάλ Ζαμόρ της Λισαβόνας για να παρακολουθήσουν τον τελικό του Κυπέλλου Πορτογαλίας. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν πως συμμετέχουν στη μεγαλύτερη πολιτική συγκέντρωση που έγινε στη ποτέ στη χώρα, μια διαδήλωση εναντίον του Εστάδο Νόβο, του δικτατορικού καθεστώτος που εγκαθίδρυσε ο Αντόνιο Σαλαζάρ το 1933.



Οι ομάδες που διεκδικούν το Κύπελλο; Από τη μια, το μεγάλο φαβορί, η δυο φορές πρωταθλήτρια Ευρώπης Μπενφίκα, η ομάδα που και την προηγούμενη χρονιά είχε φτάσει στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών –έχασε από τη Μάντσεστερ– με παίκτες σαν τον Αντόνιο Σιμόες, τον Μάριο Κολούνα και κυρίως τον μεγάλο Εουσέμπιο. Από την άλλη, η Ασοσιασάο Ακαντέμικα ντε Κόιμπρα, ή σκέτο Ακαντέμικα, η  ομάδα του συλλόγου φοιτητών του Πανεπιστημίου της Κόιμπρα. Ομάδα κυριολεκτικά φοιτητική: μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, οι παίκτες της, φοιτητές ή μαθητές σχεδόν όλοι, εκμεταλλεύονται το ταλέντο τους στην μπάλα ώστε να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους, οι οποίες συχνά τους ενδιαφέρουν περισσότερο. Είναι ερασιτέχνες, η αθλητική προετοιμασία τους δεν είναι συχνά η ιδανική αλλά το παιχνίδι τους, φανταζόμαστε, είναι πιο εγκεφαλικό. Το παρατσούκλι της ομάδας είναι Εστουντάντες (Φοιτητές), ενώ οι οπαδοί της είναι συνήθως συμφοιτητές των ποδοσφαιριστών.







Οι περισσότεροι παίκτες της ομάδας του τελικού του 1969 θα κάνουν καριέρα ως γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί. Αυτό δεν τους εμπόδισε να βγουν δεύτεροι στο πρωτάθλημα το 1967 –τη χρονιά που ο Άρτουρ Ζόρζε ανησυχούσε για τα γερμανικά– πίσω από την Μπενφίκα και μπροστά από την Πόρτο, ή να φτάσουν στα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων το 1970. Ή, να φτάσουν, λοιπόν, στον τελικό Κυπέλλου του 1969 με πειστικές νίκες που συνοδεύτηκαν από πρωτοφανείς εκδηλώσεις διαμαρτυρίας.



Το Πανεπιστήμιο της Κόιμπρα είναι ένα από τα παλαιότερα στον κόσμο –ιδρύθηκε το 1290– κι εκεί ξεκίνησε την πολιτική και την ακαδημαϊκή του καριέρα ο δικτάτορας Σαλαζάρ. Το 1969, ο Σαλαζάρ έχει ήδη αποσυρθεί, μετά από ένα σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά η πολιτική του συνεχίζεται, μέσα κι έξω από τη χώρα. Πάνω από ένα εκατομμύριο Πορτογάλοι έχουν οδηγηθεί στη μετανάστευση από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, όχι μόνο για να αναζητήσουν δουλειά αλλά και για να αποφύγουν τη στράτευση: απαιτούνται όλο και περισσότερα χρήματα, όλο και περισσότερος στρατός για να κατασταλεί ο ένοπλος απελευθερωτικός αγώνας στις αποικίες, την Ανγκόλα, τη Μοζαμβίκη, τη Γουινέα-Μπισάου.



Τον Απρίλιο του 1969, κι ενώ πληθαίνουν κάποιες διστακτικές αντιδράσεις ενάντια στον πόλεμο, ο πρόεδρος της χώρας, Αμέρικο Τομάς, πηγαίνει στην Κόιμπρα για να εγκαινιάσει μια καινούρια πτέρυγα του πανεπιστημίου. Ο Αλμπέρτο Μαρτίνς, πρόεδρος του συλλόγου των φοιτητών, ζητάει το λόγο μέσα στην κατάμεστη αίθουσα εκδηλώσεων. Δεν θα τον πάρει. Οι αντιδράσεις του κοινού είναι τέτοιες που η εκδήλωση διακόπτεται κι ο δικτάτορας φεύγει. Την ίδια νύχτα η αστυνομία συλλαμβάνει τον Μαρτίνς. Τις επόμενες μέρες, πάνω από διακόσιοι συμφοιτητές του έχουν την ίδια τύχη και πολλοί οδηγούνται κατευθείαν στα στρατόπεδα κι από κεί στις αποικίες για να πολεμήσουν. Οι φοιτητικές διαδηλώσεις καταστέλλονται με απίστευτη βία, οι τραυματίες είναι δεκάδες. «Η ατμόσφαιρα στην Κόιμπρα θύμιζε Σαϊγκόν». Ο σύλλογος των φοιτητών αποφασίζει στην γενική του συνέλευση αποχή από τις εξετάσεις. Η κυβέρνηση διατάζει τη διάλυση του συλλόγου. Και η μπάλα; Η μπάλα είναι ευκαιρία για να γίνει γνωστό σε όλη την Πορτογαλία αυτό που συμβαίνει στην Κόιμπρα.



Οι παίκτες της Ακαντέμικα εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρία για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τους φυλακισμένους ή απεργούς συμφοιτητές τους. Στα προημιτελικά του Κυπέλλου με τη Βιτόρια Γκιμαράες κρατούν ένα λεπτό σιγής πριν αρχίσει ο αγώνας –και πριν βάλουν πέντε γκολ. Στα ημιτελικά, απέναντι στη Σπόρτινγκ, δεν φορούν τις κανονικές, μαύρες εμφανίσεις τους, αλλά ολόλευκες και μαύρα περιβραχιόνια. «Το κάναμε για τη ζέστη, κανείς δεν φοράει μαύρα στην παραλία».







Κερδίζουν 2-1 αλλά οι εξηγήσεις τους δεν ικανοποιούν την Ομοσπονδία, η οποία βγάζει φιρμάνι ότι απαγορεύονται οι αυτοσχεδιασμοί στα χρώματα. Στη ρεβάνς, η Ακαντέμικα θα κερδίσει 1-0, χάρη στον πρώτο σκόρερ του πρωταθλήματος, Μανουέλ Αντόνιο, και θα προκριθεί. Στις μαύρες φανέλες των παικτών ένα αυτοκόλλητο σκεπάζει το έμβλημα της ομάδας.



Και έτσι φτάσαμε στο Ζαμόρ της Λισαβόνας, μπροστά στους 70.000 θεατές. Ανάμεσά τους δεν βρίσκεται ο πρώτος πολίτης της χώρας –αποφάσισε τελευταία στιγμή ότι θα ήταν πιο συνετό να μην απονείμει το έπαθλο με πιθανή υπόκρουση αποδοκιμαστικά σφυρίγματα. Για παρόμοιους λόγους δεν θα υπάρχει τηλεοπτική κάλυψη. Αντίθετα, εκατοντάδες αστυνομικοί βρίσκονται παντού. Γίνονται συλλήψεις ακόμη και λίγα λεπτά πριν αρχίσει το ματς, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ποδοσφαιριστών. Η ώρα πλησιάζει. Οι οπαδοί της Ακαντέμικα ξεδιπλώνουν πανό: «Ελεύθερο Πανεπιστήμιο», «Περισσότερα σχολεία-Λιγότερη αστυνομία», «Παιδεία για τον λαό». Περνούν από χέρι σε χέρι, από θύρα σε θύρα με μεγάλη ταχύτητα, η αστυνομία τα κυνηγάει πάνω κάτω στις κερκίδες.



Οι ομάδες εμφανίζονται στον αγωνιστικό χώρο. Σιωπή, ανατριχίλα. Οι παίκτες της Ακαντέμικα μπαίνουν βαδίζοντας αργά, φορώντας ριχτή στους ώμους κι ανοιχτή μπροστά την παραδοσιακή μαύρη φοιτητική τήβεννο. «Μα γιατί πενθείτε;» ρωτάει ο ακραίος επιθετικός της Μπενφίκα, Αντόνιο Σιμόες, τον Μάριο Κάμπος. Η λογοκρισία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι τόσο αποτελεσματική που τα νέα της Κόιμπρα δεν έχουν φτάσει στην πρωτεύουσα.







Λίγο πριν, στα αποδυτήρια, ο προπονητής Φρανσίσκο Αντράντε είχε βρει τα λόγια που απαιτούσε η περίσταση: «Μπορούμε να γίνουμε αυτοί που άνοιξαν ένα παράθυρο όταν τα πάντα ήταν κλειστά». Μπόρεσαν;



Η ευθύνη είναι βαριά αλλά αντέχουν. Στο 81′ ο Μανουέλ Αντόνιο σκοράρει και φέρνει την Ακαντέμικα μια ανάσα από τον τίτλο –«Είχαμε σκεφτεί ότι αν κερδίζαμε θα καλούσαμε τον Αλμπέρτο Μαρτίνς να σηκώσει το κύπελλο μαζί μας», θα πει ο σκόρερ. Ο Σιμόες ισοφαρίζει στο 85′ και απομακρύνει αυτή την προοπτική. Στην παράταση ο Εουσέμπιο θα κάνει το 2-1 με κεφαλιά. Στο τέλος του αγώνα, οι παίκτες των δυο ομάδων κάνουν τον γύρο του θριάμβου μαζί.



Η Ακαντέμικα θα κερδίσει το Κύπελλο Πορτογαλίας το 2012 αλλά ο χαμένος τελικός του 1969 παραμένει το μεγαλύτερο τρόπαιο που κέρδισε ποτέ. Το παράθυρο που μισάνοιξαν οι φοιτητές και οι ποδοσφαιριστές της Κόιμπρα την άνοιξη του 1969, θα ανοίξει οριστικά πέντε χρόνια αργότερα, στις 25 Απριλίου 1974, όταν θα πέσει η δικτατορία.


Δευτέρα, Ιουνίου 18, 2018

Πριν 30 χρόνια: Yello - The Race

Πριν 30 χρόνια: Salt-N-Pepa - Push It

Πριν 30 χρόνια: Fat Boys & Chubby Checker - The Twist

Πριν 30 χρόνια: Pet Shop Boys - Heart

Πριν 30 χρόνια: Kylie Minogue - I Should Be So Lucky

ΕΙΡΗΝΗ με τους γείτονες - ΠΟΛΕΜΟ στα Μνημόνια


ΣΤΟΠ στην πατριδοκαπηλεία
ΟΧΙ στα εθνικιστικά συλλαλητήρια
ΕΙΡΗΝΗ με τους γείτονες - ΠΟΛΕΜΟ στα Μνημόνια

Όλος ο ακροδεξιός και φασιστικός συρφετός, με την κάλυψη της Νέας Δημοκρατίας, προσπαθεί να σηκώσει κεφάλι τυλιγμένος με την ελληνική σημαία και κραυγάζοντας για τη Μακεδονία. 
• Οι Σαμαροβενιζέλοι που λεηλάτησαν τους μισθούς και τις συντάξεις μας για χάρη των τραπεζιτών, ντόπιων και διεθνών, τώρα παριστάνουν τους εξεγερμένους για το “όνομα της Μακεδονίας”. 
• Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν μπορεί να τους βουλώσει το στόμα γιατί συνεχίζει και εφαρμόζει τη δική τους πολιτική και με τα Μνημόνια και με τη συμφωνία Τσίπρα-Ζάεφ που προσπαθεί να κάνει τη γειτονική χώρα ελληνικό “δορυφόρο” με τις πλάτες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. 
• Μόνο το εργατικό κίνημα και η Αριστερά μπορούν να δώσουν απάντηση και γνήσια εναλλακτική λύση σε αυτές τις προκλήσεις.
Πάνω από 25 χρόνια τώρα, η γειτονική Δημοκρατία της Μακεδονίας βρίσκεται κάτω από την πίεση εκβιασμών από τον ελληνικό καπιταλισμό και τις κυβερνήσεις του. Απαιτώντας να αλλάξει όνομα κατάφεραν να διεκδικούν συνεχώς ανταλλάγματα. Αυτή την πολιτική ξεκίνησε ο Σαμαράς σαν υπουργός εξωτερικών του πατέρα Μητσοτάκη και συνέχισε το ΠΑΣΟΚ με το εμπάργκο του 1995. Έτσι κέρδισαν οι έλληνες καπιταλιστές να εξαγοράζουν ό,τι ιδιωτικοποιήθηκε στα Σκόπια όλα αυτά τα χρόνια: πετρέλαια, τράπεζες, σουπερμάρκετ...
Δεν τους αρκεί, όμως, το γεγονός ότι έκαναν τα Σκόπια οικονομικό δορυφόρο του ελληνικού καπιταλισμού. Θέλουν να γίνει και γεωστρατηγικός δορυφόρος με την ένταξη στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ κάτω από τις δικές τους φτερούγες. Όταν ο Τσίπρας δηλώνει ότι χάρη στη συμφωνία που έφτιαξε με τον Ζάεφ, η Ελλάδα γίνεται “ηγετική δύναμη” στα Βαλκάνια αυτό που εννοεί είναι ότι η “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας” πρέπει να ακολουθεί πιστά την ελληνική εμπλοκή στις ιμπεριαλιστικές εξορμήσεις του Τραμπ και στις πολεμικές συνεργασίες με το Ισραήλ.
Μέσα σε συνθήκες οξυμένων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στην περιοχή, όπου ΗΠΑ και Ρωσία άλλοτε συνεργάζονται και άλλοτε συγκρούονται για τον έλεγχο της Συρίας και της Μέσης Ανατολής αλλά και για τον έλεγχο των ενεργειακών αγωγών από την Ασία προς την Ευρώπη, οι γεωπολιτικές απαιτήσεις του ελληνικού καπιταλισμού είναι άλλη μια εστία έντασης των ανταγωνισμών και κλιμάκωσης των αντεργατικών επιθέσεων. Η γεωπολιτική δορυφοροποίηση των Σκοπίων φέρνει νέες κόντρες με τις αντίστοιχες βλέψεις του τούρκικου καπιταλισμού, νέο γύρο εξοπλισμών με μαχητικά αεροπλάνα και φρεγάτες.
Είναι κοροϊδία μετά από όλα αυτά να κραυγάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την ώρα που ο Κοτζιάς υλοποιεί την πολιτική του Καραμανλή και της Ντόρας Μπακογιάννη. Είναι μαύρη αντίδραση να βγαίνουν ακροδεξιοί με πλακάτ “Τσίπρα παραιτήσου, μόνο οι πούστηδες σε στηρίζουν”. Είναι έγκλημα να δίνουν όλοι αυτοί την ευκαιρία στους δολοφόνους νεοναζί της Χρυσής Αυγής να βγαίνουν στο δρόμο.
Γι' αυτό, η θέση όλης της Αριστεράς πρέπει να είναι ξεκάθαρη. Δική μας υπόθεση είναι να πούμε:
• Όχι στην πατριδοκαπηλεία, να απομονώσουμε τα εθνικιστικά συλλαλητήρια. 
• Να αποκηρύξουμε τους εκβιασμούς για αλλαγή ονόματος και συντάγματος των γειτόνων. Αναγνώριση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας με το όνομα και το Σύνταγμα που έχουν επιλέξει.
• Είναι συμφέρον των εργατών να συνδέσουμε την αντίσταση στα Μνημόνια με την αντίσταση στις γεωστρατηγικές φιλοδοξίες των καπιταλιστών. Η ΕΕ λεηλάτησε τις συντάξεις μας εδώ, το ίδιο θα κάνει και στα Σκόπια. Το ΝΑΤΟ σήμανε χούντες και πολέμους, οι εργάτες και στις δυο μεριές των συνόρων δώσαμε και δίνουμε κοινές μάχες ενάντια σε όλα αυτά. 
• Οι εργάτες των Βαλκανίων είναι ταξικά αδέρφια μας και έχουν το δικαίωμα να αυτοπροσδιορίζονται όπως θέλουν.
Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και η Εργατική Αλληλεγγύη στηρίξαμε και στηρίζουμε αυτή τη διεθνιστική απάντηση της Αριστεράς ακόμη και όταν η δεξιά και η ακροδεξιά μας έσερναν στα δικαστήρια για “εσχάτη προδοσία” πριν από 26 χρόνια. Συνεχίζουμε σήμερα στον ίδιο δρόμο και σας καλούμε να παλέψουμε μαζί.
Πάρτε μέρος στις εκδηλώσεις για τα 32 χρόνια της Εργατικής Αλληλεγγύης “Για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, καταπίεση και πόλεμο”.

Τετάρτη, Ιουνίου 06, 2018

Vanilla Fudge - Vanilla Fudge


01. Ticket To Ride (John Lennon/Paul McCartney) – 6:01
02. People Get Ready (Curtis Mayfield) – 6:29
03. She's Not There (Rod Argent) – 4:54
04. Bang Bang (Sonny Bono) – 5:24
05. 7:25 - including:
a). Stra (Illusions Of My Childhood - Part One)
b). You Keep Me Hanging On (Brian Holland/Lamont Dozier/Eddie Holland)
c). Wber (Illusions Of My Childhood - Part Two)
06. 3:55 - including:
a). Take Me For A Little While (Trade Martin)
b). Ryfi (Illusions Of My Childhood — Part Three)
07. 8:12 - including:
a). Eleanor Rigby (John Lennon/Paul McCartney)
b). Elds

Πριν 50 χρόνια: Rolling Stones @ Rock and Roll Circus

Τετάρτη, Μαΐου 09, 2018

The Mops - Psychedelic Sounds In Japan


1. Asamade Matenai: I Can't Wait
2.San Franciscan Nights
3.I Am Just a Mops
4.Inside Looking Out
5.The Letter
6.Blind Bird
7.Somebody To Love
8.Bera Yo Isoge: Hurry Up Bera
9.White Rabbit
10.Asahi Yo Saraba: Goodbye The Moring Sun
11.Light My Fire
12.Kienai Omoi: Unforgettable memory

Bonus]

13.Omae No Subete: All Of All
14.Atsuku Narenai: I Can't Get Hot!
15.Lijanaika (japanese version)
16.Sleep,Jesus
17.No Umbrellas
18. Asamade Matenai: I Can't Wait

Πριν 50 χρόνια: The Mops - White Rabbit

Πριν 50 χρόνια: The Beatles - Revolution

Δευτέρα, Μαΐου 07, 2018

Παρασκευή, Μαΐου 04, 2018

200 χρόνια από τη γέννηση του Καρλ Μαρξ


Ο Καρλ Μαρξ πέθανε στην αφάνεια τον Μάρτη του 1883. Καμιά δωδεκαριά άνθρωποι παρευρέθηκαν στην κηδεία του στο Κοιμητήριο Highgate. Παρά την άγρια καταδίωξή του από τον ευρωπαϊκό τύπο για τον ρόλο που είχε παίξει στην υπεράσπιση της Παρισινής Κομμούνας του 1871, η εφημερίδα The Times έμαθε την είδηση του θανάτου του από τα δημοσιεύματα των γαλλικών εφημερίδων.

Ο Μαρξ θάφτηκε ξανά, συμβολικά, πολλές φορές από τότε. Την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου ο κοινωνιολόγος Ντάνιελ Μπελ ανακοίνωσε το "Τέλος της Ιδεολογίας" - με το οποίο εννοούσε πάνω απ' όλα το τέλος του Μαρξισμού. Το 1989, όταν άρχισαν τα Σταλινικά καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης και της Σοβιετικής Ένωσης να καταρρέουν ο Φράνσις Φουκουγιάμα, ένας αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, πήγε ένα βήμα παρακάτω. Ανακοίνωσε το "Τέλος της Ιστορίας". Ο φιλελεύθερος καπιταλισμός είχε νικήσει θριαμβευτικά τους ανταγωνιστές του και θα καθόριζε το μέλλον.

Και όμως η 200στή επέτειος της γέννησης του Μαρξ φέτος στις 5 Μάη έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και έχει σημαδευτεί από πολλά συνέδρια -συμπεριλαμβανομένης της εκδήλωσης Marx@200 που οργανώνει στις 19 Μάη το Socialist Workers Party στο Λονδίνο. Ακόμα και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κομισιόν, ο αλλοπρόσαλλος Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, θα κάνει τα αποκαλυπτήρια ενός αγάλματος του Μαρξ στην γενέτηρά του, το Τριρ.

Γιατί λοιπόν έχει αποδειχθεί τόσο δύσκολο να θαφτεί ο Μαρξ; Η βασική απάντηση είναι ο καπιταλισμός. Το Τέλος της Ιστορίας του Φουκουγιάμα αντικατόπτριζε το ξενίθ της νεοφιλελεύθερης θριαμβολογίας που έλεγε ότι ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς που προωθούσαν η Μάργκαρετ Θάτσερ και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν θα έφερνε την ειρήνη και την ευημερία. Έγραφε: "τον ταξικό ζήτημα έχει ουσιαστικά λυθεί με επιτυχία στη Δύση... η ισότητα της σύγχρονης Αμερικής αντιπροσωπεύει την ουσιαστική επίτευξη της αταξικής κοινωνίας που οραματίστηκε ο Μαρξ."

Αυτές οι λέξεις ακούγονται πολύ κούφιες σήμερα. Η Αμερικανική εργατική τάξη βιώνει εδώ και μια γενιά μια στασιμότητα στα επίπεδα διαβίωσης. Η εποχή του νεοφιλελευθερισμού χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη οικονομική ανισότητα η οποία, όπως έδειξε η έρευνα του Τόμας Πικετί πλησιάζει τα επίπεδα που κυριαρχούσαν πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το νεοφιλελεύθερο "ακραίο κέντρο" που κυριαρχεί στην πολιτική της Δύσης από τη δεκαετία του 1980 βρίσκεται τώρα κάτω από την ολοένα και μεγαλύτερη πίεση των ονομαζόμενων "λαϊκιστικών" εξεγέρσεων και από τα δεξιά και από τα αριστερά.

Όλα αυτά τα προβλήματα είναι αποτυχίες του καπιταλισμού, ο οποίος βρίσκεται ακόμα στη φάση της ανάρρωσης από την χειρότερη κρίση που έχει αντιμετωπίσει από τη δεκαετία του 1930. Και ο καπιταλισμός ήταν το μεγάλο θέμα του Μαρξ. Τη δεκαετία του 1840, την εποχή που ήταν ακόμα ένας νεαρός ριζοσπάστης δημοκράτης στη Γερμανία, βρέθηκε, όπως το έλεγε αργότερα ο ίδιος, "στην δυσάρεστη θέση να πρέπει να συζητάει για αυτά που είναι γνωστά ως υλικά συμφέροντα".

Ανθρώπινη χειραφέτηση

Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μεγάλες σύγχρονες επαναστάσεις -Αγγλία 1640, Αμερική 1776, Γαλλία 1789- είχαν αυτοπεριοριστεί σε ρηχές πολιτικές αλλαγές. Αυτό που ο ίδιος ονόμαζε "ανθρώπινη χειραφέτηση" απαιτούσε έναν μετασχηματισμό στις "υλικές συνθήκες της ζωής" ή σε αυτό που ο Χέγκελ ονόμαζε "κοινωνία των πολιτών". Ο Μαρξ ανακάλυψε ακόμα ότι "η ανατομία αυτής της κοινωνίας των πολιτών, όμως, πρέπει να αναζητηθεί στην πολιτική οικονομία".

Οι μελέτες του Μαρξ πάνω στους κλασσικούς οικονομολόγους -Σερ Τζέιμς Στιούαρτ, Άνταμ Σμιθ, Ντέιβιντ Ρικάρντο- τον οδήγησαν, όμως, σε αυτό που ονόμαζε κριτική της πολιτικής οικονομίας. Αυτό περιλάμβανε όχι μόνο μια κριτική των θεωρητικών κατηγοριών αλλά και του οικονομικού συστήματος που αυτές αποκάλυπταν και ταυτόχρονα μυθοποιούσαν - αυτού που ο Μαρξ ονόμαζε καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής.

Το αριστούργημά του, το Κεφάλαιο, αναπτύσσει μια συστηματική ανάλυση και κριτική του βιομηχανικού καπιταλισμού. Την εποχή που το έγραφε, αυτό το σύστημα είχε καταλάβει μόνο μερικά προγεφυρώματα -στη Βρετανία και σε μερικά ακόμα τμήματα της βορειοδυτικής Ευρώπης και στα βορειοανατολικά παράλια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Μαρξ όμως αντιλαμβανόταν ότι αυτό το σύστημα βρισκόταν στη διαδικασία της κατάληψης ολόκληρου του κόσμου.

Στο πιο διάσημο έργο του, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, ο Μαρξ σχεδόν εκθειάζει τον καπιταλισμό: "Η αστική εποχή διακρίνεται απ' όλες τις προηγούμενες για την συνεχή ανατροπή της παραγωγής, τον αδιάκοπο κλονισμό όλων των κοινωνικών καταστάσεων και για την αιώνια αβεβαιότητα και κινητικότητα". Πολλοί έχουν παρατηρήσει ότι η περιγραφή του καπιταλισμού στο Μανιφέστο του Μαρξ ταιριάζει πάρα πολύ με τον σύγχρονο καπιταλισμό της εποχής της παγκοσμιοποίησης: "Με την εκμετάλλευση της παγκόσμιας αγοράς η αστική τάξη έχει διαμορφώσει πανομοιότυπα την παραγωγή και την κατανάλωση σ' όλες τις χώρες".

Ο Μαρξ έπρεπε να φτάσει όμως στο Κεφάλαιο για να αποκαλύψει την βαθύτερη λογική που κάνει τον καπιταλισμό να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο. Αρχίζει με ένα κεφάλαιο που ονομάζεται "Εμπόρευμα". Στην αρχή μπορεί να μοιάζει σαν να συμφωνεί με τους επίσημους οικονομολόγους που ταυτίζουν τον καπιταλισμό με την αγορά. Ενώ όμως σύμφωνα με αυτούς η αγορά είναι αυτό που μας επιτρέπει να ικανοποιούμε τις επιθυμίες μας, για τον Μαρξ ο καπιταλισμός είναι το βασίλειο της ανελευθερίας και της εκμετάλλευσης.

“Εχθρικοί αδελφοί”

Τα μέσα παραγωγής ελέγχονται από τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις που επιβιώνουν και ανθίζουν στο βαθμό μόνο που καταφέρνουν να πουλάνε τα προϊόντα τους. Αυτό σημαίνει ότι καθοδηγούνται από τον ανταγωνισμό. Οι καπιταλιστές, σαν "εχθρικοί αδελφοί" προσπαθούν να υποσκάψουν ο ένας τον άλλο, να κλέψουν τις αγορές τους και αν είναι αναγκαίο να πετάξουν ο ένας τον άλλο εκτός δουλειάς.

Σε αυτή τη θανάσιμη αναμέτρηση το κέρδος είναι το μέτρο της επιτυχίας. Πατώντας πάνω στον Σμιθ και τον Ρικάρντο, ο Μαρξ έδειξε ότι το κέρδος δημιουργείται από τους εργάτες που απασχολούν οι καπιταλιστές για να παράξουν τα προϊόντα τους. Με αυτό που ονομάζει το "κρυμμένο μυστικό" της παραγωγής οι εργάτες υφίστανται συστηματική εκμετάλλευση με στόχο να "στύψουν" όσο το δυνατόν περισσότερο κέρδος από αυτούς.

Οι εργάτες μπορεί να μοιάζουν ελεύθεροι να διαλέξουν τον εργοδότη τους. Αλλά όπως δείχνει ο Μαρξ το μόνο που τους ανήκει είναι η εργατική τους δύναμη και ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορούν να εξασφαλίσουν τα μέσα της επιβίωσής τους και των εξαρτώμενων από αυτούς είναι να παραδοθούν στην εκμετάλλευση. Σε ένα από τα πιο θαυμαστά κομμάτια του Κεφάλαιου (μέρος 8, τόμος Ι) δείχνει πως δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για την καπιταλιστική παραγωγή -με την εκδίωξη την αγροτών από τη γη έτσι ώστε να γίνουν εργάτες αλλά και μέσω της κατάκτησης, της ληστείας και της υποδούλωσης που έκαναν την Ευρώπη κυρίαρχο του κόσμου.

Πρόκειται για ένα σύστημα που δεν ελέγχεται από κανέναν. Για να επιβιώσουν οι καπιταλιστές δεν αρκεί να εκμεταλλεύονται. Πρέπει και να συσσωρεύουν, να επανεπενδύουν τα κέρδη τους με στόχο την επέκταση και την αύξηση της αποδοτικότητας της παραγωγής. Αυτός είναι ο μηχανισμός που οδηγεί στην δυναμική που εκθειάζει ο Μαρξ στο Μανιφέστο. Η ανταγωνιστική συσσώρευση, όμως, γεννάει και τις κρίσεις που στιγματίζουν συστηματικά την ιστορία του καπιταλισμού. Οι εταιρείες επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε τεχνολογίες υποκατάστασης της ανθρώπινης εργασίας με συνέπεια να συμπιέζουν το ποσοστό κέρδους και να σπρώχνουν τον καπιταλισμό προς την κρίση.

Όμως, όπως υποστηρίζει ο Μαρξ, "ταυτόχρονα αυξάνει και η εξέγερση της εργατικής τάξης, μιας τάξης που πληθαίνει, εκπαιδεύεται, ενοποιείται και οργανώνεται από τον ίδιο τον μηχανισμό της καπιταλιστικής παραγωγής". Ο καπιταλισμός χρειάζεται μια αυξημένη συνεργασία στην παραγωγή αλλά προσπαθεί ταυτόχρονα να διαιρέσει και να εκμεταλλευτεί τους εργάτες που επιτελούν την παραγωγή.

Αυτό σημαίνει ότι οι εργάτες έχουν συμφέρον να δρουν συλλογικά ενάντια στα αφεντικά. Η αλληλεγγύη είναι η ουσία της αποτελεσματικής εργατικής δράσης. Ταυτόχρονα όμως είναι και η βάση για τη δημιουργία μιας εναλλακτικής απέναντι στον καπιταλισμό - του κομμουνισμού, μιας κοινωνίας που θα κυβερνιέται από τους "ενωμένους παραγωγούς" στην οποία οι άνθρωποι που δουλεύουν θα είναι αυτοί που θα παίρνουν και τις αποφάσεις.

Σε αντίθεση με τις παραμορφώσεις του Σταλινισμού, ο Μαρξ αντιλαμβανόταν την ανατροπή του καπιταλισμού σαν μια βαθιά δημοκρατική διαδικασία. Η Πρώτη Διεθνής, την οποία καθοδηγούσε από το 1864 ως το 1872 διακήρυττε ότι "η χειραφέτηση των εργατικών τάξεων πρέπει να κατακτηθεί από τις ίδιες τις εργατικές τάξεις".

Η Διεθνής, όμως, ήταν αναγκασμένη να κοντράρει και τις διαιρέσεις που μπορούν να εμποδίσουν τους εργάτες να κάνουν την επανάσταση. Το 1870, ο Μαρξ σημείωνε ότι ο φυλετικός ανταγωνισμός ανάμεσα στους "ντόπιους" Βρετανούς εργάτες και τους Ιρλανδούς μετανάστες εργάτες ήταν το "μυστικό της αδυναμίας της Αγγλικής εργατικής τάξης, παρά την οργάνωσή της. Είναι το μυστικό της διατήρησης της εξουσίας από την αστική τάξη".

Η σκέψη του Μαρξ, λοιπόν, διατηρεί την επικαιρότητά της όχι μόνο χάρη στην κριτική του καπιταλισμού. Αντιλαμβανόταν ότι ο δρόμος για τον σοσιαλισμό περνούσε μέσα από την ενότητα των εργατών ενάντια στα αφεντικά τους και ενάντια στις διαφορετικές μορφές καταπίεσης που τους διαιρούν.

Λίγο πριν τον θάνατό του, ο Μαρξ έδωσε μια συνέντευξη στον Αμερικανό δημοσιογράφο Τζον Σουίντον, ενώ βρισκόταν σε διακοπές στο Ραμσγκέιτ. Ο Σουίντον έγραψε: "Ανέκρινα τον επαναστάτη και φιλόσοφο με αυτές τις μοιραίες λέξεις: "Και τώρα;". Και έμοιασε σαν να άλλαξε το μυαλό του για μια στιγμή ενώ κοιτούσε την αφρισμένη θάλασσα μπροστά του και το ακίνητο πλήθος στην παραλία... με βαθύ και επίσημο τόνο απάντησε: Αγώνας!".

Πέμπτη, Απριλίου 26, 2018

Πριν 40 χρόνια: Τελικός Κυπέλλου Ελλάδας ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 2-0

Πριν 50 χρόνια: FA Cup final - Everton vs West Bromwich Albion

Πριν 40 χρόνια: FA Cup Final Arsenal vs Ipswich Town

Πριν 40 χρόνια: A Dirty Game. A documentary about the political controversy in the Netherlands and in Argentine surrounding the 1978 World Cup football in Argentine

Πριν 40 χρόνια: Sid Vicious - My Way

Πριν 50 χρόνια: Pink Floyd - Set the Controls for the Heart of the Sun

Πριν 50 χρόνια: The Rolling Stones - Sympathy For The Devil