Κλιματική αλλαγή: ο καπιταλισμός δεν είναι βιώσιμος

Για τις καταστροφικές συνέπειες στο περιβάλλον που έχει το σύστημα του καπιταλισμού γράφει ο Γιώργος Ράγκος στο άρθρο του «Κλιματική καταστροφή: ο καπιταλισμός δεν είναι βιώσιμος» στο περιοδικό "Σοσιαλισμός από τα Κάτω", τεύχος 154. 

Χαρακτηρίζει ως «ζήτημα ζωής ή θανάτου» τη μάχη ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή, παραθέτοντας πληθώρα πολύτιμων στοιχείων σχετικά με το μέγεθος της κλιματικής κρίσης, αλλά και σχετικά με τα ψέματα περί “καθαρής ενέργειας” των κυβερνήσεων και των καπιταλιστών που κερδοσκοπούν από την ενέργεια εις βάρος όλης της ανθρωπότητας. «Το αίτημα της κρατικοποίησης των εταιριών ενέργειας και ύδρευσης έχει γίνει κεντρικό σε όλη την Ευρώπη», σημειώνει. Και καταλήγει προτείνοντας «να παλέψουμε για ένα ενιαίο δημόσιο σύστημα ενέργειας με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο» με πρόσβαση όλων σε «καθαρή ενέργεια που δεν θα παράγεται με ρυπογόνες διαδικασίες», ενώ απαντάει και στο πώς θα μπορούσαμε να φτάσουμε εκεί.

Το φετινό καλοκαίρι στην Ευρώπη μπορεί να χαρακτηριστεί ως ιστορικό. Ήταν, ταυτόχρονα, το πιο θερμό, με την χειρότερη ξηρασία, τα περισσότερα καμένα στρέμματα από τις πυρκαγιές και την μεγαλύτερη ενεργειακή φτώχεια, στην ιστορία. Δυστυχώς, μέχρι την επόμενη ή μεθεπόμενη χρονιά, σε κάθε περίπτωση, όπως λένε οι επιστήμονες, σε πολύ λίγα χρόνια. Η ένταση της κλιματικής κρίσης, με την υπερθέρμανση του πλανήτη, θα κάνει το φετινό καλοκαίρι να μοιάζει «φυσιολογικό» για τα επόμενα χρόνια και «ειδυλλιακό» σε σχέση με αυτά των επόμενων δεκαετιών.

Επειδή δεν πρέπει ούτε να το συνηθίσουμε ως «φυσιολογικό», ούτε να το αναπολούμε ως «ειδυλλιακό», χρειάζεται να δράσουμε άμεσα ενάντια στην αιτία του δημιουργεί την κλιματική και την ενεργειακή κρίση που δεν είναι άλλη από το ίδιο το σύστημα, τον καπιταλισμό, που στο βωμό του κέρδους καταστρέφει και τις ζωές μας και τον πλανήτη.

Ένα σύστημα που έχει «παραδώσει τα κλειδιά» της ενέργειας στο «αόρατο χέρι της αγοράς», από τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων και ενέργειας μέχρι τους εφοπλιστές που την «κουβαλάνε» με τα τάνκερ τους, που θησαυρίζουν κερδοσκοπώντας πάνω στις ανάγκες του κόσμου για ενέργεια την ίδια στιγμή που, μαζί με τα κέρδη τους, αυξάνουν όλο και περισσότερο τους ρύπους. 

Είναι «ζήτημα ζωής ή θανάτου» να βάλουμε μπροστά τους αγώνες μας διεκδικώντας το «δικαίωμα στη ζωή».  Ποτέ άλλοτε δεν υπήρχαν, όπως σήμερα, οι ανάγκες αλλά και οι προϋποθέσεις να συνδεθούν όλες οι μάχες, να γενικευτούν τα αιτήματα. Να απαιτήσουμε να σταματήσει ο πόλεμος, να σταματήσει η χρήση ορυκτών καυσίμων και να φύγουν όλοι οι ιδιώτες από την ενέργεια, το νερό, την υγεία και όλα τα κοινωνικά αγαθά, χωρίς κρατικές αποζημιώσεις, και να πάρουν μαζί τους και τα Χρηματιστήρια Ενέργειας και Ρύπων. Η διαδήλωση στις 29 Ιουλίου, που συμμετείχαν περιβαλλοντικές κινήσεις όπως η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Περιβαλλοντική Καταστροφή και την Κλιματική Αλλαγή, το Fridays For future, το Support Earth, σωματεία εργαζομένων, η Πρωτοβουλία για τη διασφάλιση της δημόσιας διαχείρισης του νερού μαζί με συνδικαλιστές από την ΕΥΔΑΠ, δημοτικές - περιφερειακές κινήσεις και οργανώσεις της αριστεράς δείχνει αυτό το δρόμο.

Το αίτημα της κρατικοποίησης των εταιριών ενέργειας και ύδρευσης έχει γίνει κεντρικό σε όλη την Ευρώπη. Το βάζει όλος ο κόσμος που βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, που ψήθηκε από τον καύσωνα, που κάηκε στις πυρκαγιές, που δεν έχει νερό να πιεί από την ξηρασία, που δεν μπορεί να καλλιεργήσει το χωράφι του, που έχασε αγαπημένα του άτομα από αυτές τις «καταστροφές» και την πανδημία, που δεν έχει να πληρώσει το λογαριασμό ρεύματος και δεν ξέρει πως θα ζεσταθεί το χειμώνα. Ο κόσμος που εξοργίζεται όταν ακούει από «τους από πάνω» να του λένε ότι είναι  «φυσικά φαινόμενα» και όχι το αποτέλεσμα των επιλογών τους.

Γι’ αυτό στη Βρετανία, σε μία σειρά δημοσκοπήσεις που έγιναν τον Αύγουστο, επτά στους δέκα υποστηρίζει τη δημόσια ιδιοκτησία βασικών υπηρεσιών κοινής ωφελείας όπως η ενέργεια και το νερό. Οι εταιρείες δημοσκοπήσεων ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα ως εξής: «Η έρευνα δείχνει ότι η δημόσια ιδιοκτησία είναι δημοφιλής σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και εισοδήματος, ηλικίες και φύλο, σε όλα τα πολιτικά κόμματα, σε όλες τις περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι δημοφιλής στους Leavers και Remainers… Η ιδιωτικοποίηση έχει αποτύχει για σχεδόν 40 χρόνια. Οι πολιτικοί δεν μπορούν πλέον να αγνοούν την αλήθεια - αυτά τα μονοπώλια είναι μια αγελάδα μετρητών για τους μετόχους σε όλο τον κόσμο και πρέπει να τα πάρουμε πίσω. Χρειαζόμαστε εταιρείες ενέργειας που δεν μας ξεριζώνουν, δημόσιες συγκοινωνίες που λειτουργούν για τους επιβάτες, εταιρείες ύδρευσης που δεν ρίχνουν λύματα στα ποτάμια μας. Καλούμε την κυβέρνηση να θέσει την ενέργεια, το νερό, τις δημόσιες συγκοινωνίες και τα Βασιλικά Ταχυδρομεία σε δημόσια ιδιοκτησία και να το ΕΣΥ να ξαναγίνει πλήρως δημόσια υπηρεσία. Οι Εργατικοί και όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να δεσμευτούν στη δημόσια ιδιοκτησία. Όλο το νόημα βρίσκεται στην ίδια τη λέξη - οι δημόσιες υπηρεσίες υποτίθεται ότι λειτουργούν για εμάς, το κοινό» ». 1 Και αυτό το κλίμα είναι παντού και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. 

Σε τέτοιες ιστορικές στιγμές, η επαναστατική αριστερά πρέπει να βγει μπροστά. Είναι η δύναμη που μπορεί να οργανώνει τις μάχες, να εξηγεί και, κυρίως, να βάλει την εναλλακτική προοπτική.

Το μέγεθος της Κλιματικής κρίσης…

Για να καταλάβουμε στο που έχει φτάσει η κλιματική κρίση αρκεί να δούμε ότι η αμερικανική Υπηρεσία Παρατήρησης των Ωκεανών και της Ατμόσφαιρας (NOAA) ανακοίνωσε ότι η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα έφθασε φέτος τον Μάιο σε επίπεδο κατά 50% υψηλότερο από την προβιομηχανική εποχή, ξεπερνώντας το φράγμα των 420 μερών ανά εκατομμύριο (ppm). Πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, και για τα περίπου 6.000 χρόνια ανθρώπινου πολιτισμού, το επίπεδο του CO2 βρισκόταν μόνιμα γύρω στα 280 ppm.

Η συγκέντρωση 420 ppm CO2 στην ατμόσφαιρα σημαίνει ότι «το σημερινό επίπεδο είναι συγκρίσιμο με εκείνο που καταγραφόταν πριν από 4,1 ως 4,5 εκατ. χρόνια, όταν τα επίπεδα CO2 ήταν κοντά ή πάνω από τα 400 ppm αλλά την εποχή εκείνη το επίπεδο της θάλασσας ήταν 5 ως 25 μέτρα υψηλότερο και μεγάλα δάση κάλυπταν τις περιοχές της Αρκτικής» και συνεχίζει η ανακοίνωση της NOAA: «το CO2 είναι αέριο που προκαλεί το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς παγιδεύει τη ζέστη και παραμένει στην ατμόσφαιρα και στους ωκεανούς για εκατομμύρια χρόνια. Η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει ήδη δραματικές συνέπειες, ανάμεσά τους τον πολλαπλασιασμό των κυμάτων καύσωνα, των ξηρασιών, των πυρκαγιών και των πλημμυρών».

Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό; «Η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη, κυρίως με την παραγωγή ενέργειας μέσω της καύσης ορυκτών καυσίμων, με τις μεταφορές, με την παραγωγή τσιμέντου, ή ακόμη με την αποψίλωση των δασών, είναι καθαρό πως ευθύνεται για το ρεκόρ αυτό». 2

… στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, τα τελευταία 5 χρόνια η μέση θερμοκρασία είναι σχεδόν 2 C υψηλότερη (ο,5 C πάνω από το «ασφαλές όριο») από την αντίστοιχη κατά το δεύτερο μισό του 19ου αι. Ζούμε την πιο ζεστή πενταετία που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτή η υπερθέρμανση δημιουργεί, εκτός των άλλων, και τα φετινά κύματα καύσωνα, ξηρασίας και πυρκαγιών που τα διαδέχθηκαν ανεμοστρόβιλοι, καταιγίδες και πλημμύρες.  

Το Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρει ότι η φετινή είναι η χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 500 ετών και προειδοποιεί ότι η έλλειψη νερού θα γίνει «το νέο φυσιολογικό». Ο χάρτης που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας είναι μια θάλασσα κόκκινου και πορτοκαλί, με το 47% της έκτασης της Ε.Ε. να βρίσκεται σε κατάσταση «προειδοποίησης» και το 17% σε κατάσταση «συναγερμού» για ξηρασία. Ενδεικτικά, η, συνήθως βροχερή, Βρετανία, η κυβέρνηση κήρυξε επίσημα ξηρασία στη νότια και κεντρική Αγγλία και «κάλεσε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να έχουν μεγάλη επίγνωση των πιέσεων στους υδάτινους πόρους και να χρησιμοποιούν το νερό με σύνεση». Στη Γαλλία, ισχύουν περιορισμοί νερού σε 93 από τα 96 ηπειρωτικά διαμερίσματα της χώρας, με τα 62 να ταξινομούνται ως «κατάσταση σε κρίση». Στην Ιταλία, η κυβέρνηση κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας σε πέντε βόρειες περιοχές, χορήγηση Δελτίου για το πόσιμο νερό και η παραγωγή ρυζιού, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 40% της γεωργικής παραγωγής, θα μειωθεί έως και 60%. Στη Γερμανία, η στάθμη του νερού στο Ρήνο έχει πέσει τόσο χαμηλά που σχεδόν έχει σταματήσει η διέλευση  των εμπορευματικών πλοίων σε μια ζωτικής σημασίας πλωτή οδό που συνδέει τη βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας με τα λιμάνια του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας. 3

Πάνω από 6.600.000 στρέμματα έχουν καεί, μόνο στα κράτη της Ε.Ε., φέτος και μέχρι τον Ιούλιο. Το χειρότερο με τις πυρκαγιές είναι ότι από τη μία η υπερθέρμανση δημιουργεί το απαραίτητο «πυρομετεωρολογικό υπόβαθρο» (καύσωνας, ισχυροί άνεμοι, παρατεταμένη ξηρασία) που μετατρέπει τις πυρκαγιές σε «mega-fires» και από την άλλη οι ίδιες οι πυρκαγιές τροφοδοτούν την υπερθέρμανση γιατί οι καμένες δασικές εκτάσεις από τη μία μειώνουν την ποσότητα του CO2 που δεσμεύεται από τα δάση, κατά 10%, και από την άλλη εκπέμπουν περίπου 8 δις. τόνους CO2 στην ατμόσφαιρα. 4

Κυβερνήσεις και κλιματική αλλαγή: οργή για την υποκρισία και τα ψέματα

Οι κυβερνήσεις όχι μόνο κρύβουν τις ευθύνες του συστήματος, που υπηρετούν, για την κλιματική αλλαγή αλλά την χρησιμοποιούν είτε «άλλοθι» για να κρύψουν την διάλυση των υποδομών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της, εξαιτίας των περικοπών και των ιδιωτικοποιήσεων, είτε ως κάποιο «φυσικό φαινόμενο που έπεσε στο κεφάλι μας» και για το οποίο δήθεν ανησυχούν και υπόσχονται (πάντα στο μέλλον) μέτρα για την αντιμετώπιση της. Σήμερα, λένε ότι «φταίει ο πόλεμος που πήγε πίσω η μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε». 5 Λένε ψέματα. Παρά τις «υποσχέσεις και δεσμεύσεις», η χρήση ορυκτών καυσίμων και οι εκπομπές ρύπων αυξάνονταν χρόνο με τον χρόνο όλα τα προηγούμενα χρόνια πριν τον πόλεμο.

Μετά το τέλος της Συνόδου του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP26) στη Γλασκώβη, τον Νοέμβριο του 21, γράφαμε: "... η πιο χαρακτηριστική αποτυχία της COP26 είναι ότι απέτυχε να καταλήξει σε ένα δεσμευτικό σχέδιο για υλοποιηθεί ο στόχος του 1.5 C της Συμφωνίας του Παρισιού... Ακόμα, και αν τηρηθούν οι υποσχέσεις της COP26 θα εξακολουθεί να εκπέμπεται διπλάσια ποσότητα CO2 το 2030, από ό,τι απαιτείται για το στόχο του 1.5 C, και αυτό θα οδηγήσει σε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2.4 C μέχρι το 2100... αν και ο στόχος του 1,5 C εξαρτάται από την εξάλειψη των ορυκτών καυσίμων, τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζουν ανεξέλεγκτα. Η IPCC θεωρεί ότι η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου πρέπει να μειωθεί κατά περίπου 20% έως το 2030 και κατά περίπου 55% έως το 2050 για να σταματήσει το κρίσιμο επίπεδο άνω του 1.5 C αλλά η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο θα συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι το 2030, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA)... Με τις παγκόσμιες κρατικές επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων να ανέρχονται σε τουλάχιστον 600 δισ δολάρια κάθε χρόνο και με δεδομένο ότι… το κόστος του ΦΑ και της ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται… θα ενθαρρύνει τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων να πραγματοποιήσουν περισσότερες επενδύσεις για περισσότερη παραγωγή και κέρδη." 6

Η ενεργειακή κρίση, με  την αύξηση των τιμών του Φυσικού Αερίου (ΦΑ), προηγήθηκε του πολέμου. Ήταν μία καλή ευκαιρία για αύξηση της χρήσης των ορυκτών καυσίμων και "η χαρά των εταιρειών ορυκτών καυσίμων" που φούσκωσαν τα κέρδη τους. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία, οι δυτικές κυρώσεις προς τη Ρωσία καθώς και τα αντίποινα αυτής, την κλιμάκωσαν δημιουργώντας το σημερινό χάος. 7

Η ενεργειακή «απεξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία» είναι ανέφικτη, πολύ κοστοβόρα και ακόμα περισσότερο ρυπογόνα. Γεμίζει τις τσέπες των εφοπλιστών, τροφοδοτεί ένα νέο γύρο χρεωκοπιών και «στέλνει τον λογαριασμό» στα σπίτια μας.

Το αφήγημα των κυβερνήσεων είναι ότι η ΕΕ «πήρε το μάθημά της από την ενεργειακή εξάρτησή της από τη Ρωσία και αυτή η κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία και για να μειώσει και τις εξαρτήσεις».  Η «επιστροφή στα ορυκτά καύσιμα» είναι προσωρινή για να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή κρίση». 8 Ούτε αυτό έχει σχέση με την πραγματικότητα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το ενεργειακό μείγμα της δήθεν «οικολογικά ευαίσθητης» ΕΕ, το 2020, ήταν 70% ορυκτά καύσιμα (35% πετρέλαιο, 24% ΦΑ, 11% άνθρακα και 17% ΑΠΕ, 13% πυρηνική ενέργεια). Η ΕΕ εξαρτάται από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στο 60% της κατανάλωσης ενέργειας με κύριο προμηθευτή, με μεγάλη διαφορά, τη Ρωσία. Στο ΦΑ, η Ρωσία έχει το 45% ακολουθούμενη από τη Νορβηγία (23%), την Αλγερία (12%), τις ΗΠΑ (6%) και το Κατάρ (5%). 9

Το φθηνό και, κυρίως, άκρως διαθέσιμο ρωσικό ΦΑ (μέσω μιας σειράς αγωγών) ήταν απαραίτητο για όλες τις οικονομίες της ΕΕ και παράλληλα το άλλοθι (αν και ιδιαίτερα ρυπογόνο) 10 ως «καύσιμο μετάβασης» για την υλοποίηση του στόχου της «κλιματικής ουδετερότητας» το 2050. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά της Ρωσίας ήταν τα μεγαλύτερα αποθέματα ΦΑ στον κόσμο που μπορούν να φτάσουν στην ΕΕ μέσω αγωγών.

Η αντικατάσταση όλου του ρωσικού ΦΑ στην Ευρώπη θα απαιτούσε 168 δισ. κυβικά μέτρα υγροποιημένου ΦΑ (LNG) ετησίως, που ισοδυναμεί με σχεδόν το ένα τρίτο της σημερινής παγκόσμιας αγοράς LNG και ήδη η παραγωγή στα κοιτάσματα ΦΑ που υπάρχουν, σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκεται στο μέγιστο σημείο της. 11 Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να αυξήσουν τις αποστολές LNG στην Ευρώπη με στόχο να προμηθεύουν (max) 50 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως τουλάχιστον μέχρι το 2030. 12 Στην Ευρώπη, υπάρχουν χώρες οι οποίες δε διαθέτουν καν σταθμούς για προμήθεια LNG ή χώρους αποθήκευσης του.

Γι' αυτό, και παρά το φιάσκο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, το σχέδιο της Κομισιόν για «μείωση κατά 15% της κατανάλωσης ΦΑ στην ΕΕ» είναι μία ανοικτή ομολογία ότι δεν υπάρχουν έτοιμες εναλλακτικές λύσεις για «απεξάρτηση» και η απειλή για «Δελτίο Ενέργειας» πιο ορατή από ποτέ. 13

Επιπλέον, η μείωση των ροών ρωσικού ΦΑ κινδυνεύει να αποτελέσει, αυτό που ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ, είχε δηλώσει ως τη «Lehman Brothers του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος… γιατί οι ενεργειακές εταιρείες αναγκάζονται να αγοράζουν ΦΑ με ακριβότερες τιμές, αυξάνονται οι ζημίες τους συνεχώς και μπορεί να καταρρεύσουν μαζικά». 14 Αυτό είναι κάτι παραπάνω από έναν δικαιολογημένο φόβο. Η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να χορηγήσει κρατική ενίσχυση ύψους 15 δισ. ευρώ στη Uniper, εταιρεία που υπό κανονικές συνθήκες εισάγει τον μεγαλύτερο όγκο ρωσικού ΦΑ στην Ευρώπη, καθώς ανακοίνωσε ζημιές 12,3 δις για το πρώτο εξάμηνο του έτους. Είχε προηγηθεί η βρετανική κυβέρνηση που χορήγησε στην Bulb ενίσχυση ύψους 2,6 δισ. ευρώ, ενώ ο μεγαλύτερος στον κόσμο Όμιλος ηλεκτρικής ενέργειας, η γαλλική EDF, ανακοίνωσε ζημίες ύψους 5,3 δισ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του έτους. 15

Η εμφάνιση του LNG ενθουσιάζει τους οπαδούς της απελευθέρωσης του κλάδου.

Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών LNG από τις ΗΠΑ προς την ΕΕ μεταφέρονται (με αμύθητα κέρδη) από ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο και ο Μητσοτάκης ονειρεύεται να γίνει η Ελλάδα «ενεργειακός κόμβος εισαγωγής και διάθεσης του LNG στην Ευρώπη» 16.

Όμως, η «στροφή» της ΕΕ (και των ελλήνων εφοπλιστών) προς το αμερικάνικο LNG δεν είναι καινούρια ιστορία. «Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στον Λευκό Οίκο, τον Ιούλιο του 2018, ο Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, τότε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατέληξε σε συμφωνία με τον πρόεδρο Τραμπ. Στο κοινό ανακοινωθέν τους δήλωναν: “Αποφασίσαμε σήμερα να ενισχύσουμε τη στρατηγική συνεργασία μας στον ενεργειακό τομέα. Η ΕΕ επιθυμεί να εισάγει περισσότερο LNG από τις ΗΠΑ, ώστε να διαφοροποιήσει τις πηγές ανεφοδιασμού της”... οι βορειοαμερικανοί παραγωγοί ΦΑ αναζητούν νέες αγορές και η ΕΕ, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας παγκοσμίως, αποτελεί τον ιδανικό πελάτη. Η εμφάνιση του LNG ενθουσιάζει τους οπαδούς της απελευθέρωσης του κλάδου. Με αυτό, οι εταιρείες εκμετάλλευσης παίζουν με τις τιμές διάφορων αγορών (της Ευρώπης, του Ατλαντικού και του Ειρηνικού) και συνάπτουν όλο και πιο συχνά βραχυχρόνια συμβόλαια, τα αποκαλούμενα «spots», που επιτρέπουν τη διενέργεια συναλλαγών σε ημερήσια βάση. Αντίθετα, οι συμβάσεις μεταφοράς μέσω αγωγού ΦΑ έχουν διάρκεια που συχνά φθάνει τα 20 ή και τα 30 έτη... Όντας ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, οι ΗΠΑ εξορύσσουν 88% περισσότερο ΦΑ απ’ ό,τι πριν από δεκαπέντε χρόνια. Αιτία; Η ανακάλυψη, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, του «μη συμβατικού» ΦΑ, που εξάγεται από το υπέδαφος χάρη στην ιδιαίτερα ρυπογόνα τεχνική της «υδραυλικής ρηγμάτωσης». 17

Η "υδραυλική ρωγμάτωση" (Fracking) είναι μια μέθοδος εξόρυξης, ακόμα, απαγορευμένη στην Ευρώπη εξαιτίας των καταστρεπτικών περιβαλλοντικών συνεπειών της. Η Έκθεση του Τμήματος Ενέργειας των ΗΠΑ (DOE) διαπιστώνει ότι «το LNG είναι χειρότερο και από τον άνθρακα… οι αμερικανικές εξαγωγές LNG προς την Κίνα θα μπορούσαν να καταλήξουν να είναι χειρότερες ως προς τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου από ό, τι εάν η Κίνα απλώς κατασκεύαζε μια νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και έκαιγε τα δικά της αποθέματα λιθάνθρακα». 18 Στη θέση της Κίνας θα μπορούσε να μπει και η ΕΕ.

Επιστροφή στον «βρώμικο» άνθρακα

Η ΕΕ στρέφεται και στον «βρώμικο» άνθρακα και «χωρίς ταμπού» 19. Όπως και ο «πρωτοπόρος στην πράσινη μετάβαση», Μητσοτάκης, που «καυχιόταν» ότι θα έκλεινε τα λιγνιτωρυχεία πρώτος σε όλη την ΕΕ.

Η καύση του άνθρακα (μια μορφή του είναι ο λιγνίτης) αποτελεί το 37% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας και όχι μόνο από φτωχές ή αναπτυσσόμενες χώρες (Ινδία, Αφρική κα). Οι ΗΠΑ παράγουν το 22% της ενέργειάς τους, η Αυστραλία το 54% (!), η ΕΕ το 11%. 20

Στην Ελλάδα, "η ΔΕΗ στηριζόταν παραδοσιακά σε μεγάλο βαθμό στον λιγνίτη για την παραγωγή ενέργειας…το 2004 το 63% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα προερχόταν από τον λιγνίτη. Το 2015 το ποσοστό είχε περιοριστεί στο 45%. Η πτώση έχει επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια. Το 2023 η χρήση του λιγνίτη επρόκειτο να σταματήσει οριστικά. Όχι πιά." 21 Σήμερα, η επιχείρηση «επιστροφή του λιγνίτη» είναι σε πλήρη εξέλιξη. Έξι μονάδες είναι σε πλήρη λειτουργία τον Ιούνιο, και συμμετοχή του στο ενεργειακό μείγμα της ΔΕΗ είναι στο 34% (πίσω μόνο από το 46% του ΦΑ). Η «επιστροφή» του μόνο προσωρινή δεν είναι καθώς από Οκτώβριο - Νοέμβριο παίρνει μπροστά και η καινούρια μονάδα «Πτολεμαΐδα 5».   22

Η εξόρυξη και καύση του λιγνίτη είναι μία εξαιρετικά ρυπογόνος και επικίνδυνη πρακτική όχι μόνο για το κλίμα αλλά και για τους κατοίκους και το περιβάλλον της περιοχής που πραγματοποιείται. Ο λιγνίτης βρίσκεται στη κορυφή των τοξικών ρυπαντών του αέρα παγκοσμίως. Σύμφωνα με την έκθεση "Silent Killers" της Greenpeace, η καύση λιγνίτη ευθύνεται, από τη δεκαετία του 1950, που ξεκίνησαν να λειτουργούν οι λιγνιτικές μονάδες στην Πτολεμαϊδα, για περισσότερους από 1.200 πρόωρους θανάτους ενώ 7 στους 10 θανάτους στη περιοχή σχετίζονται με καρκίνο ή θρομβοεμβολικές ασθένειες. Τα καρκινικά κρούσματα έχουν αυξηθεί κατά 35% από το 1950 και το προσδόκιμο όριο ζωής μειώνεται. 23

Υπάρχουν κομμάτια μέσα στην αριστερά που βλέπουν θετικά την «επιστροφή του λιγνίτη».  Δύο είναι οι βασικοί λόγοι γι' αυτό. Ο πρώτος είναι η «βίαιη απολιγνιτοποίηση» που έκανε ο Χατζηδάκης και η ΝΔ το 2019 και ο δεύτερος «ο ρόλος του λιγνίτη ως μαζικού, φθηνού και στρατηγικού καυσίμου που είναι αναντικατάστατος σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του συστήματος». 24

Γράφαμε στο ΣΑΚ ότι: «η “απολιγνιτοποίηση” της ΔΕΗ… δεν είναι ούτε αποτέλεσμα δεσμεύσεων προς την ΕΕ, ούτε θα μετατρέψει την παραγωγή ενέργειας σε πιο καθαρή... η πραγματική αιτία είναι για να ξεφορτωθεί η ΔΕΗ τα “βαρίδια” των λιγνιτικών μονάδων. Σε συνδυασμό με τις 4.500 απολύσεις (μέσω της εθελούσιας εξόδου)... θα επιτρέψει στη κυβέρνηση να κάνει μία πιο ελκυστική, για τους “επενδυτές”, ιδιωτικοποίηση. Ταυτόχρονα είναι και ένα μεγαλύτερο δώρο στις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο ΦΑ και στις ΑΠΕ». 25

Η κυβέρνηση της ΝΔ έκλεισε τις μονάδες και τα ορυχεία χωρίς να νοιαστεί ούτε για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ούτε για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της περιοχής. Σήμερα η ανεργία, η φτώχεια και η περιβαλλοντική υποβάθμιση μαστίζουν τη Δυτική Μακεδονία αλλά η απάντηση δεν μπορεί να είναι να ανοίξουν εκ νέου οι λιγνιτικές μονάδες για να νέο γύρο καταστροφής και με δεδομένο τους υπαρκτούς κινδύνους από την έλλειψη συντήρησης των κλειστών μονάδων και ορυχείων που έχουν ξανανοίξει. Η απάντηση πρέπει να είναι η περιβαλλοντική αποκατάσταση της περιοχής και η δημιουργία θέσεων εργασίας και σε τομείς παραγωγής ενέργειας που δεν καταστρέφουν το περιβάλλον και σε ότι άλλο χρειάζεται ο κόσμος που ζει εκεί. Δεν μπορούμε, στο βωμό της «ενεργειακής επάρκειας» και του δήθεν «εθνικού συμφέροντος» να θυσιάζουμε τις ζωές των κατοίκων και το περιβάλλον.

Πυρηνική Ενέργεια; ΟΧΙ ευχαριστώ!

Αν το αμερικάνικο LNG και ο άνθρακας είναι καταστροφή, η πυρηνική ενέργεια είναι όλεθρος. Και όμως, η ΕΕ είναι τώρα έτοιμη να δώσει, και ομόφωνα, το «πράσινο φως» στην «ταξινόμηση» της πυρηνικής ενέργειας ως «πράσινη».

Δίπλα στον αρχηγό του «λόμπι της πυρηνικής ενέργειας», Μακρόν, ο Μητσοτάκης δηλώνει ότι «κι εγώ συντάσσομαι με την μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαϊκών χωρών σε αυτό που λέμε στην ευρωπαϊκή ταξονομία, ναι, η πυρηνική ενέργεια έχει τη θέση της για το ευρωπαϊκό μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αλλά τονίζω με απόλυτη σαφήνεια ότι αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο δεν αφορά καθόλου την Ελλάδα…». 26 Ο Μητσοτάκης, ως συνήθως, λέει ψέματα. Αφορά και την Ελλάδα. Όχι μόνο γιατί στο ενεργειακό μείγμα χρησιμοποιεί 4% πυρηνική ενέργεια λόγω εισαγωγών ρεύματος από τη Βουλγαρία αλλά, κυρίως, γιατί υπάρχει η πρόταση συνεργασίας για δημιουργία, από κοινού, νέου πυρηνικού εργοστασίου στη Βουλγαρία. 27

Σήμερα 41 χώρες παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από 409 πυρηνικούς αντιδραστήρες, με μέσο όρο ηλικίας τα 31 χρόνια, που καλύπτουν, μόλις, το 10,1% των ενεργειακών αναγκών. Το 1996 υπήρχαν 442 πυρηνικοί αντιδραστήρες που κάλυπταν το 17,5% των αναγκών. 28

Ο αριθμός των ενεργών πυρηνικών αντιδραστήρων μειώνεται εξαιτίας της ακριβής ενέργειας που παράγουν. Η Γαλλία έχει επενδύσει, όσο καμιά άλλη χώρα στον κόσμο τις τελευταίες δεκαετίες, στην πυρηνική ενέργεια. Συνολικά λειτουργούν 56 γερασμένοι πυρηνικοί αντιδραστήρες και ένας ακόμα βρίσκεται υπό κατασκευή. Όμως, η EDF, που τους διαχειρίζεται, εκτός από τις φετινές ζημιές, χρωστά 42 δισ. ευρώ και πρέπει μέχρι το 2030 να επενδύσει γύρω στα 100 δισ. ευρώ για τη διαχείριση των πυρηνικών αντιδραστήρων.

Είναι αστείο το επιχείρημα ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση και την κλιματική αλλαγή. Για να κατασκευαστεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας χρειάζονται 20 με 30 χρόνια. Περίοδος αρκετά μεγάλη για να αντιμετωπιστεί και η ενεργειακή κρίση και η κλιματική αλλαγή.

Ο λόγος που μπαίνει στο τραπέζι ως «πράσινη ενέργεια» είναι για να «βάλουν χέρι» τα αρπακτικά της «πράσινης ανάπτυξης» 29 και το «λόμπι της πυρηνικής ενέργειας», με πρωτεργάτη τον Μακρόν και τη Γαλλία, στις κρατικές επιδοτήσεις.

Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ούτε ασφαλή, ούτε καθαρή, ούτε φθηνή. Είναι μόνο επικίνδυνη! 30

Δεν είναι ασφαλή γιατί υπήρχε - και εξακολουθεί να υπάρχει - ένα εγγενές πρόβλημα ασφάλειας με τους πυρηνικούς αντιδραστήρες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας. Δεν σχεδιάστηκαν ποτέ για αυτόν τον σκοπό. Κατασκευάστηκαν αρχικά για να παράγουν το πλουτώνιο που απαιτείται για τις βόμβες, όχι για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η νέα τάση των SMR (Μικροί Αρθρωτοί Πυρηνικοί Αντιδραστήρες) είναι εξίσου επικίνδυνη. Πέρα από το μέγεθος (10 μέτρα), η μόνη ουσιαστική διαφορά στον τρόπο λειτουργίας τους είναι ότι το μέσο ψύξης δεν είναι το νερό αλλά το λιωμένο αλάτι, που θεωρείται πιο ασφαλές. Τα πολλά γερασμένα πυρηνικά εργοστάσια, που θα λάβουν παράταση στην επικίνδυνη λειτουργία τους, και η επέκταση του αριθμού των εγκαταστάσεων που σχεδιάζονται θα αυξήσει την πιθανότητα ατυχημάτων, όπως στο όπως εκείνα στο Three Mile Island το 1979, στο Τσερνόμπιλ το 1986 και στην Φουκοσίμα το 2011. Και σήμερα υπάρχουν και νέοι παράγοντες κινδύνου: οι 6 αντιδραστήρες που είναι συγκεντρωμένοι στον μεγαλύτερο πυρηνικό σταθμό της Ευρώπης, στην Ζαπορίζια στην Ουκρανία, μας προειδοποιούν ότι ο πόλεμος καθιστά τις πυρηνικές τοποθεσίες πολύ επικίνδυνες τοποθεσίες.

Δεν είναι καθαρή γιατί δεν είναι ουδέτερη από άνθρακα και το μεγαλύτερο και άλυτο πρόβλημα της πυρηνικής ενέργειας είναι η συσσώρευση των πυρηνικών αποβλήτων των αντιδραστήρων. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θάβει τα απόβλητά της στην έρημο του Νέου Μεξικού με τη γη, εκεί, να παραμένει μολυσμένη για 300.000 χρόνια. Η Γαλλία και η Κίνα στην Αφρική, η Ιαπωνία τα ρίχνει στον Ειρηνικό.

Δεν είναι φθηνή γιατί το 1/3 των πάνω από 100 πυρηνικών αντιδραστήρων που υπάρχουν στην Ευρώπη είναι γερασμένοι και θα πρέπει να αντικατασταθούν. Το κόστος είναι 230 δις. ευρώ. Το κόστος για να κατασκευαστεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας είναι πάνω από 15 δις ευρώ. Χρειάζονται άμεσα 50 δισ. ευρώ για την αναβάθμιση των υπαρχόντων πυρηνικών σταθμών και επιπλέον 500 δισ. έως το 2050.

Η ενέργεια είναι αγαθό και όχι χρηματιστηριακό εμπόρευμα…

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση της ΝΔ, με την πλήρη ιδιωτικοποίηση της ενέργειας, «κρατάει» ψηλά τα κέρδη των εταιριών – καρτέλ ρεύματος μέσα από την Οριακή Τιμή Συστήματος (η τιμή με την οποία θα πληρωθούν όλες οι εταιρίες ρεύματος, ανεξαρτήτως της τιμής στην οποία πρόσφεραν, είναι η ακριβότερη προσφορά που θα δώσει κάποια από αυτές για να καλύψει την τελευταία MWh που χρειάζεται το σύστημα) που διαμορφώνεται από το κερδοσκοπικό παιχνίδι που παίζεται στο ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (Target Model), που «σε περιόδους, όπως η σημερινή, οι τιμές διαμορφώνονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από το μεταβλητό κόστος, διευρύνοντας σημαντικά τα περιθώρια κέρδους… στην Ελλάδα, όλη η ενέργεια περνάει μέσα από το Χρηματιστήριο Ενέργειας», όπως φτάνει να γράφει ακόμα και η «Καθημερινή» για να απαντήσει γιατί αυξάνεται η τιμή του ρεύματος.  31

…γι’ αυτό

Χρειάζεται να παλέψουμε για ένα ενιαίο δημόσιο σύστημα ενέργειας με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο για να μπορεί να εξασφαλίσει ότι κάθε σπίτι, κάθε σχολείο, κάθε νοσοκομείο θα έχει πρόσβαση σε φθηνή και «καθαρή» ενέργεια που δεν θα παράγεται με ρυπογόνες διαδικασίες.  

Σε αυτούς που ρωτάνε αν είναι εφικτό, η απάντηση είναι απλή: αντί να δαπανώνται τρισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο για την ενέργεια που καταλήγουν στις τσέπες των αφεντικών και των μετόχων των εταιριών ορυκτών καυσίμων και «πράσινης ανάπτυξης» (που στη πραγματικότητα είναι οι ίδιοι) και των εφοπλιστών που μεταφέρουν LNG και πετρέλαιο, αντί να δίνονται δισεκατομμύρια για να γεμίσει η Ευρώπη πυρηνικούς αντιδραστήρες, αντί να δίνονται δισεκατομμύρια για να «σωθούν» εταιρίες – ζόμπι, μπορούμε αυτά τα ποσά, και ακόμα λιγότερα, να τα στρέψουμε για την έρευνα, για να αναπτύξουμε τεχνολογία που θα δημιουργεί πραγματικές και πολυποίκιλες ΑΠΕ, ανάλογα με τις ανάγκες και τις φυσικές δυνατότητες της κάθε περιοχής, ώστε να υπάρχει φθηνή ενεργειακή επάρκεια και δημιουργία εκατομμυρίων θέσεων εργασίας για την υλοποίηση όλου αυτού του σχεδίου. Να πάνε σε Προγράμματα για δωρεάν «ενεργειακή αναβάθμιση» των σπιτιών και των δημόσιων χώρων, για αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς ενέργειας, για ανάπτυξη δημοσίων Μέσων Μαζικής Μεταφοράς με δωρεάν μετακίνηση, για αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς ενέργειας. Και πολλά άλλα ακόμα.

Και μαζί με την ενέργεια να παλέψουμε για να γίνουν δημόσια και προσβάσιμα σε όλες και όλους όλα τα κοινωνικά αγαθά: η υγεία, το νερό, η στέγαση. Να παλέψουμε να σταματήσει ο πόλεμος.

Για να «αλλάξουμε το σύστημα και όχι το κλίμα». Για μία κοινωνία που θα είναι βιώσιμη γιατί δεν θα υπάρχει το κέρδος αλλά οι ανάγκες μας που θα καθορίζουν το προς τα που θα πάνε τα πράγματα.

1. https://weownit.org.uk./blog/biggest-ever-poll-shows-huge-support-nationalisation

2. https://www.noaa.gov/news-release/carbon-dioxide-now-more-than-50-higher-than-pre-industrial-levels

3. https://www.kathimerini.gr/world/562002793/sima-kindynoy-gia-tin-xirasia-stin-eyropi

4. Γιώργος Ράγκος, Πυρκαγιές: Ν’αλλάξουμε το σύστημα, όχι το κλίμα, Εργατική Αλληλεγγύη (ΕΑ), 1532, https://ergatiki.gr/article.php?id=26268&issue=1532

5. Μετά την έναρξη του πολέμου, στο Συνέδριο του Νταβός, ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και νυν της Goldman Sachs International, Ζοζέ Μπαρόζο, δήλωσε ότι: «αν και σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο όλοι συμφωνούμε πως η εξάρτησή μας από τους υδρογονάνθρακες θα πρέπει να μειωθεί, η ατζέντα της κλιματικής αλλαγής θα πληγεί ανεπανόρθωτα από την ενεργειακή κρίση που δημιουργεί ο πόλεμος στην Ουκρανία».

6. Γιώργος Ράγκος, «COP26, Δεν καλύπτεται το χάσμα με απάτες», Σοσιαλισμός Από τα Κάτω (ΣΑΚ), 150, https://socialismfrombelow.gr/article.php?id=1341

7. Σωτήρης Κοντογιάννης, Ο πόλεμος “πρασινίζει” την κλιματική καταστροφή, ΣΑΚ, 152, https://socialismfrombelow.gr/article.php?id=1366

8. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/IP_22_3131

9. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/qanda_22_1512

10. Ευγενία Μπαλασή, Τα «βρώμικα» μυστικά του φυσικού αερίου επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή, https://energypress.gr/news/ta-vromika-mystika-toy-fysikoy-aerioy-epitahynoyn-tin-klimatiki-allagi

11. https://www.moneyreview.gr/business-and-finance/international/73161/den-yparchei-pleon-alli-epilogi-giati-i-eyropi-einai-egklovismeni-sto-rosiko-fysiko-aerio

12. https://www.ot.gr/2022/03/26/energeia/i-energeiaki-symfonia-ee-ipa-olokliro-to-keimeno και https://www.ot.gr/2022/05/06/energeia/institouto-ena-periorismenes-oi-energeiakes-dieksodoi-tis-eyropis-giati-oi-ipa-den-einai-eykoli-lysi

13. Σωτήρης Κοντογιάννης, Τα μέτρα της ΕΕ για την ενέργεια - Νέα επίθεση στην ζωή της εργατικής τάξης, ΕΑ, 1533, https://ergatiki.gr/article.php?id=26297&issue=1533

14. https://www.liberal.gr/world/germania-kindunos-gia-krisi-tupou-lehman-brothers-stin-agora-energeias/456775

15. https://www.kathimerini.gr/economy/562003204/kolossiaies-zimies-katagrafei-i-germaniki-energeiaki-uniper

16. Γιώργος Ράγκος, Κυβέρνηση και “επενδυτές” κλιμακώνουν την καταστροφή, ΕΑ, 1524, https://ergatiki.gr/article.php?id=26012&issue=1524

17. Mathias Reymond, Η Ουάσιγκτον σπέρνει ζιζάνια στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, https://monde-diplomatique.gr/i-ouasigkton-spernei-zizania-stin-evropaiki-agora-fysikou-aeriou

18. https://www.americansagainstfracking.org        

19. Δήλωση του αντιπροέδρου της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς και επίτροπου (!) για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, για την χρήση άνθρακα: «Δεν υπάρχει κανένα ταμπού σ’ αυτή την έκτακτη κατάσταση». https://www.efsyn.gr/oikonomia/elliniki-oikonomia/334772_dynamiki-epistrofi-toy-ligniti-stin-paragogi-reymatos

20. https://www.eia.gov/tools/faqs/faq.php?id=427&t=3

21. Σωτήρης Κοντογιάννης, Ο πόλεμος “πρασινίζει” την κλιματική καταστροφή, ΣΑΚ, 152, https://socialismfrombelow.gr/article.php?id=1366

22. https://energypress.gr/news/oliki-epanafora-sto-foyl-oi-lignitikes-monades-me-34-sto-meigma-ioynioy-tis-dei-anisyhia-gia

23. https://www.ekathimerini.com/news/141240/coal-pollution-in-greece-causes-1-200-premature-deaths-a-year-study-shows. Αξίζει να δείτε τα 2 ντοκιμαντέρ για τα λιγνιτωρυχεία της Πτολεμαΐδας. Της ΕΤ3 εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=cLRU1whM9L8 και της DW εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=idYkObkb9C8

24. https://www.902.gr/eidisi/politiki/293695/amesi-kai-pliri-epanaleitoyrgia-ton-lignitikon-monadon-katargisi-toy και https://energypress.gr/news/anakoinosi-toy-kke-gia-kleisimo-ton-lignitikon-monadon-3-kai-4-toy-ais-kardias-tis-dei-ae

25. Γιώργος Ράγκος, Κάτω τα χέρια από τη ΔΕΗ - κάτω τα χέρια από το περιβάλλον, ΣΑΚ, 138, https://socialismfrombelow.gr/article.php?id=1216

26. https://primeminister.gr/2021/10/22/27771. Δείτε την απάντηση στην ερώτηση του Νίκου Αρμένη (ΑΠΕ και MEGA)

27. https://www.imerisia.gr/oikonomia/38569_fysiko-aerio-kai-pyriniki-energeia-fernoyn-pio-konta-ellada-kai-boylgaria

28. https://www.worldnuclearreport.org

29. https://www.capital.gr/bloomberg-view/3642484/i-puriniki-energeia-einai-to-mellon-kai-o-mpil-gkeits-to-xerei

30. Γιώργος Ράγκος, Το έγκλημα της Φουκουσίμα, ΣΑΚ, 86, https://socialismfrombelow.gr/article.php?id=497

31. https://www.kathimerini.gr/economy/561770305/giati-ayxanetai-i-timi-toy-reymatos-i-k-apanta-se-12-krisima-erotimata

 

 

R.I.P. Κώστας Καζάκος

Jean-Luc Godard interview

R.I.P. Jean Luc Godard

Motörhead – God Save The Queen

Sex Pistols - God Save The Queen

Ότι καλύτερο για το 2022: The Chats - 6L GTR

Πριν 30 χρόνια: Th̲e Cur̲e̲ – W̲ish

An Eternal Masterpiece – ABBA's "The Day Before You Came" (1982) | 40th ...

RIP Σούλα Αθανασιάδου

40 χρόνια από αυτό το αριστούργημα: ABBA - The Day Before You Came

ΒΙΑΣΤΗΣ ΕΙΝΑΙ...

 

Βασίλης Τερλέγκας με Ρεβ και Άλαν Βέγκα

Viagra Boys | Sports | 04.07.2022 | Athens

Viagra Boys | Ain't Nice | 04.07.2022 | Athens

Pet Shop Boys - Domino Dancing @ Release Festival, Athens, 30-6-2022

Pet Shop Boys - It’s A Sin @ Release Festival, Athens, 30-6-2022

Bauhaus - Ziggy Stardust @ Release Festival , Athens, 8-6-22

Πριν 50 χρόνια: The Rolling Stones - Tumbling Dice

Πριν 40 χρόνια: Bauhaus - Passion of lovers

Πριν 50 χρόνια: T.Rex - Telegram Sam

Viagra Boys — Punk Rock Loser

R.I.P. Andy Fletcher: Celtic Fans singing "Just cant get enough"

Andy Fletcher Tribute: RIP 1961 - 2022

R.I.P. : Βαγγέλης Παπαθανασίου

Πριν 40 χρόνια: Duran Duran - Hungry Like The Wolf

Happy traveller: Οι πιο πανηγυρτζήδικες φάσεις από την συνάντηση Μητσοτά...

R.I.P. ΚΩΣΤΑΣ ΓΚΟΥΣΓΚΟΥΝΗΣ

Προσπαθούμε να παίξουμε στην μουσική τον ρόλο που παίζει ο Γκουσγκούνης στον κινηματογράφο. Ο Γκουσγκούνης αν και παρεξηγημένος, έχει κάνει πολλά πράγματα, γιατί καταργεί την τέχνη. Αυτό θέλουμε να κάνουμε κι εμείς, να καταργήσουμε την τέχνη

Τζίμης Πανούσης

The Chats - 6L GTR

O Ένγκελς για τον Μαρξ που σήμερα έχει γενέθλια...

Ο άνθρωπος που έδωσε για πρώτη φορά επιστημονική βάση στον σοσιαλισμό και επομένως σε όλο το εργατικό κίνημα της εποχής μας, ο Καρλ Μάρξ, γεννήθηκε στο Τρήρ το 1818. Σπούδασε στη Βόννη και στο Βερολίνο στην αρχή νομικές επιστήμες, αλλά αμέσως κατόπιν αφιερώθηκε αποκλειστικά στη μελέτη της ιστορίας και της Φιλοσοφίας και ετοιμαζόταν το 1842 να γίνει υφηγητής της φιλοσοφίας, όταν η πολιτική κίνηση που δημιουργήθηκε μετά τον θάνατο του Φρειδερίκου Γουλιέλμου ΙΙΙ τον οδήγησε σε άλλη σταδιοδρομία. 

Οι αρχηγοί της φιλελεύθερης αστικής τάξης της Ρηνανίας, οι Καμπχάουζεν, Χάνσεμαν, κτλ., ίδρυσαν με τη συνεργασία του στην Κολωνία την «Εφημερίδα του Ρήνου» και ο Μάρξ, που είχε κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση με την κριτική του για τις συζητήσεις του επαρχιακού κοινοβουλίου της Ρηνανίας, κλήθηκε το φθινόπωρο του 1842 νʼ αναλάβει τη διεύθυνση της εφημερίδας. Η «Εφημερίδα του Ρήνου» έβγαινε βέβαια κάτω από λογοκρισία. Η λογοκρισία, όμως, δεν κατάφερνε να τα βγάλει πέρα μαζί της (σ.σ. Ο πρώτος λογοκριτής της «Εφημερίδας του Ρήνου» ήταν ο αστυνομικός σύμβουλος Ντόλεσαλ, ο ίδιος που άλλοτε έσβηνε από την «Εφημερίδα της Κολωνίας» την αγγελία της μετάφρασης της «Θείας Κωμωδίας» του Δάντη από τον Φιλαλήθη (τον κατοπινό βασιλιά Ιωάννη της Σαξονίας) με την παρατήρηση: Με θεία πράγματα δεν επιτρέπεται να παίζουμε κωμωδία). 

Η «Εφημερίδα του Ρήνου» δημοσίευε σχεδόν πάντα τα άρθρα που χρειάζονταν. Στην αρχή πρόσφεραν στον λογοκριτή κατώτερης ποιότητας υλικό για να σβήνει, ώσπου υποχωρούσε είτε μόνος του, είτε αναγκάζονταν να υποχωρήσει εμπρός στην απειλή ότι δεν θα έβγαινε η εφημερίδα την άλλη μέρα. Αν υπήρχαν δέκα εφημερίδες με το ίδιο θάρρος σαν την «Εφημερίδα του Ρήνου» και αν οι εκδότες τους θυσίαζαν μερικές εκατοντάδες τάλιρα παραπάνω για έξοδα εκτύπωσης, η λογοκρισία στη Γερμανία θα είχε κιόλας γίνει αδύνατη από το 1843. Όμως οι γερμανοί ιδιοκτήτες εφημερίδων ήταν μικρόλογοι, δειλοί φιλισταίοι και η «Εφημερίδα του Ρήνου» έκανε τον αγώνα μόνη της. Έφθειρε τον ένα λογοκριτή ύστερα από τον άλλο. Τελικά την περνούσαν από διπλή λογοκρισία. Ύστερα από την πρώτη λογοκρισία την έβλεπε άλλη μια φορά και τη λογόκρινε τελικά ο κυβερνητικός πρόεδρος Regierungspsasident) (σ.σ. Κυβερνητικούς προέδρους -Regierungspsasident- λέγανε στην Πρωσία τους εκπροσώπους της κεντρικής κυβέρνησης στους νομούς). Αλλά κι αυτό δεν ωφέλησε. Στις αρχές του 1843 η κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα μ’ αυτή την εφημερίδα και την απαγόρευσε χωρίς άλλη διαδικασία.

Ο Μαρξ, που στο μεταξύ είχε παντρευτεί την αδελφή του κατοπινού αντιδραστικού υπουργού φον Βέστφαλεν, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και έβγαλε εκεί μαζί με τον Α. Ρούγκε τα «Γερμανογαλλικά Χρονικά», όπου με την «Κριτική της χεγκελιανής φιλοσοφίας του δικαίου» άρχισε τη δημοσίευση της σειράς των σοσιαλιστικών του έργων. Δημοσίευσε ακόμα μαζί με τον Φ. Ένγκελς την «Αγία οικογένεια. Ενάντια στον Μπρούνο Μπάουερ και Σία». Το έργο αυτό ήταν μια σατιρική κριτική μιας από τις τελευταίες μορφές που είχε πάρει ο τότε γερμανικός φιλοσοφικός ιδεαλισμός.

Ο Μάρξ δίπλα στη μελέτη της πολιτικής οικονομίας και της ιστορίας της μεγάλης Γαλλικής Επανάστασης έβρισκε πάντα καιρό για να χτυπάει σε κάθε ευκαιρία την πρωσική κυβέρνηση. Η πρωσική κυβέρνηση, για να εκδικηθεί, ενέργησε και πέτυχε την άνοιξη του 1845 από την κυβέρνηση Γκιζό την απέλαση του Μαρξ από τη Γαλλία. Φαίνεται ότι ο κύριος Αλέξανδρος φον Χούμπολντ έπαιξε εδώ τον ρόλο του μεσολαβητή. Ο Μαρξ εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες και δημοσίευσε εκεί το 1848 (σ.σ. Στο πρωτότυπο αναφέρεται λαθεμένα η χρονολογία 1846) στα γαλλικά το “Discours sur le libre ecange” («Διατριβή για την ελεύθερη ανταλλαγή») και το 1847 τη “Misere dela philosophie” («Φιλοσοφία της αθλιότητας») του Προυντόν. Ταυτόχρονα βρήκε την ευκαιρία να ιδρύσει στις Βρυξέλλες έναν γερμανικό εργατικό σύλλογο και έτσι άρχισε την πρακτική ζύμωση. Αυτή η δουλειά απόκτησε γι’ αυτόν μεγαλύτερη σημασία, όταν το 1847 μαζί με τους πολιτικούς του φίλους μπήκε στη μυστική «Ένωση των Κομμουνιστών», που υπήρχε από κάμποσα χρόνια. Όλη αυτή η οργάνωση άλλαξε τώρα ριζικά. Από λίγο πολύ συνωμοτική ένωση, μετατράπηκε σε μια απλή, μόνο στην ανάγκη μυστική, οργάνωση κομμουνιστικής προπαγάνδας, στην πρώτη οργάνωση του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Η ένωση υπήρχε παντού όπου υπήρχαν γερμανικοί εργατικοί σύλλογοι. Σχεδόν σ’ όλους αυτούς τους συλλόγους της Αγγλίας, του Βελγίου, της Γαλλίας, της Ελβετίας και σε πάρα πολλούς συλλόγους της Γερμανίας στο αναπτυσσόμενο γερμανικό εργατικό κίνημα ήταν πολύ σημαντική. Ταυτόχρονα ήταν η ένωσή μας η πρώτη, που τόνισε και απέδειξε στην πράξη τον διεθνιστικό χαρακτήρα όλου του εργατικού κινήματος, είχε μέλη Άγγλους, Βέλγους, Ουγγαρέζους, Πολωνούς κλπ., και οργάνωνε, ιδίως στο Λονδίνο, διεθνείς εργατικές συγκεντρώσεις.

Η μετατροπή της ένωσης έγινε σε δύο συνέδρια που συνήλθαν το 1847. Στο δεύτερο αποφασίστηκε η σύνταξη και η δημοσίευση των βασικών αρχών του κόμματος σʼ ένα μανιφέστο, που θα το συνέτασσαν οι Μαρξ και Ένγκελς. Έτσι γεννήθηκε το «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος», που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1848, λίγο πριν από την επανάσταση του Φλεβάρη, και που κατοπινά μεταφράστηκε σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Η συμμετοχή του Μαρξ στη «Γερμανική εφημερίδα των Βρυξελλών» (σ.σ. Η «Γερμανική εφημερίδα των Βρυξελλών» ήταν όργανο των γερμανών φυγάδων στις Βρυξέλλες. Κυκλοφορούσε από το 1847 μέχρι το Φλεβάρη του 1848. Από το Σεπτέμβρη του 1847 διεύθυναν την εφημερίδα ο Μαρξ και ο Ένγκελς), που ξεσκέπαζε αμείλικτα την αστυνομική μακαριότητα της πατρίδας του, έδωσε την αφορμή στην πρωσική κυβέρνηση να επιδιώξει ξανά -χωρίς όμως να το κατορθώσει- την απέλαση του Μαρξ. Όταν όμως η επανάσταση του Φλεβάρη ξεσήκωσε λαϊκά κινήματα και στις Βρυξέλλες και φαινόταν ότι και το Βέλγιο βρισκόταν στις παραμονές μιας ανατροπής, η βελγική κυβέρνηση συνέλαβε χωρίς προσχήματα τον Μαρξ και τον απέλασε. Στο μεταξύ τον είχε προσκαλέσει η προσωρινή κυβέρνηση της Γαλλίας μέσω του Φλοκόν να πάει πάλι στο Παρίσι και ο Μαρξ δέχτηκε αυτή την πρόσκληση.

Στο Παρίσι αντιτάχθηκε πριν απʼ όλα στα τυχοδιωκτικά σχέδια που είχαν επινοήσει οι εκεί γερμανοί που θέλανε να συγκροτήσουν τους γερμανούς εργάτες στη Γαλλία σε ένοπλες λεγεώνες, για να εισαγάγουν έτσι την επανάσταση και τη δημοκρατία στη Γερμανία. Από τη μια μεριά, έπρεπε να κάνει η Γερμανία την επανάσταση μονάχη της, και από την άλλη, κάθε σχηματιζόμενη ξένη επαναστατική λεγεώνα στη Γαλλία την πρόδιδαν προκαταβολικά οι Λαμαρτίνοι της προσωρινής κυβέρνησης στην κυβέρνηση που επιδίωκαν ν’ ανατρέψουν, όπως έγινε και στο Βέλγιο και στη Βάδη.

Ύστερα από την επανάσταση του Μάρτη ο Μαρξ πήγε στην Κολωνία και ίδρυσε εκεί τη «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου», που έβγαινε από την 1η του Ιούνη 1848 έως τις 19 του Μάη 1849. Ήταν η μόνη εφημερίδα που εκπροσωπούσε την προλεταριακή άποψη μέσα στο τότε δημοκρατικό κίνημα. Το γεγονός μάλιστα ότι πήρε ανεπιφύλακτα το μέρος των επαναστατών του Ιούνη του 1848, είχε σαν αποτέλεσμα να αποχωρήσουν όλοι οι μέτοχοι της εφημερίδας. Μάταια κατάγγελνε η «Κρόϋτς Τσάϊτουγκ»(σ.σ. «Κρόϋτς Τσάϊτουγκ» (δηλ. «Εφημερίδα του Σταυρού») λέγανε τότε την αντιδραστική μοναρχική καθημερινή εφημερίδα «Νέα Πρωσική Εφημερίδα» που έβγαινε στο Βερολίνο από το 1848 και είχε στην προμετωπίδα ένα σταυρό) την αναίδεια Κιμποράσο (σ.σ. Κιμποράσο, μια από τις πιο ψηλές βουνοκορφές της Νότιας Αμερικής), με την οποία η «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου» πρόσβαλε όλα τα άγια, από τον βασιλιά και τον αντιπρόσωπο του Ράιχ μέχρι τον χωροφύλακα και αυτό γινόταν μέσα σ’ ένα πρωσικό φρούριο που είχε τότε μια φρουρά από 800 άντρες. Μάταια αγανακτούσαν οι φιλελεύθεροι φιλισταίοι της Ρηνανίας που έγιναν απότομα αντιδραστικοί, μάταια με βάση την κατάσταση πολιορκίας στην Κολωνία το φθινόπωρο του 1848 έκλεισαν για πολύ καιρό την εφημερίδα, μάταια κατάγγελνε το αυτοκρατορικό υπουργείο δικαιοσύνης της Φρανκφούρτης στην εισαγγελία της Κολωνίας ένα προς ένα τα άρθρα για δικαστική δίωξη. Το φύλλο εξακολούθησε να συντάσσεται και να τυπώνεται ήσυχα εμπρός στα μάτια της αστυνομίας και όσο οξύνονταν οι επιθέσεις ενάντια στην κυβέρνηση και την αστική τάξη, τόσο μεγάλωνε η κυκλοφορία και η φήμη της εφημερίδας. Όταν τον Νοέμβρη του 1848 έγινε το πραξικόπημα στην Πρωσία, η «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου» έβαζε στην επικεφαλίδα κάθε φύλλου συνθήματα, καλώντας τον λαό να αρνηθεί την πληρωμή των φόρων και να αντιμετωπίσει τη βία με τη βία. Γι’ αυτό, καθώς και για ένα άλλο άρθρο, παρέπεμψαν τη «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου» την άνοιξη του 1849 στο ορκωτό δικαστήριο, αλλά και τις δύο φορές αθωώθηκε. Τελικά, όταν καταπνίγηκαν οι εξεγέρσεις του Μάη του 1849 στη Δρέσδη και στην επαρχία του Ρήνου και όταν, ύστερα από συγκέντρωση και κινητοποίηση μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων, άρχισε η πρωσική εκστρατεία ενάντια στην εξέγερση της Βάδης και του Παλατινάτου, η κυβέρνηση νόμισε ότι ήταν αρκετά δυνατή για ν’ απαγορεύσει με τη βία τη «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου». Το τελευταίο φύλλο -τυπωμένο με κόκκινη μελάνη- εκδόθηκε στις 19 του Μάη. 

Ο Μαρξ πήγε πάλι στο Παρίσι, λίγες όμως εβδομάδες αργότερα, ύστερα από τις διαδηλώσεις στις 13 του Ιούνη 1849, υποχρεώθηκε από τη γαλλική κυβέρνηση να διαλέξει: ή να πάει να εγκατασταθεί στη Βρετάνη ή να εγκαταλείψει τη Γαλλία. Προτίμησε το δεύτερο και πήγε και εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου μένει από τότε χωρίς διακοπή. Μπροστά στην αντίδραση, που διαρκώς δυνάμωνε, εγκαταλείφθηκε σε λίγο καιρό η προσπάθεια να επανεκδοθεί (το 1850) η «Νέα Εφημερίδα του Ρήνου» με τη μορφή επιθεώρησης (στο Αμβούργο). Αμέσως μετά το πραξικόπημα στη Γαλλία, τον Δεκέμβρη του 1851, ο Μαρξ δημοσίευσε τη «18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη» (Βοστόνη 1852, δεύτερη έκδοση, Αμβούργο 1869, λίγο πριν από τον πόλεμο). Το 1853 έγραψε τις «Αποκαλύψεις για τη δίκη των Κομμουνιστών στην Κολωνία» (που τυπώθηκε πρώτα στη Βασιλεία, αργότερα στη Βοστόνη, και τελευταία πάλι στη Λειψία).

Ύστερα από την καταδίκη των μελών της Ένωσης των Κομμουνιστών στην Κολωνία, ο Μαρξ αποτραβήχτηκε από την πολιτική ζύμωση και αφιερώθηκε από τη μια, δέκα ολόκληρα χρόνια, στην έρευνα των πλούσιων θησαυρών που του πρόσφερε η βιβλιοθήκη του Βρετανικού Μουσείου στον τομέα της πολιτικής οικονομίας, και από την άλλη στη συνεργασία του στο «Βήμα της Νέας Υόρκης», New York Daily Tribune δημοκρατική εφημερίδα που έβγαινε στη Νέα Υόρκη από το 1841 μέχρι το 1924. Ο Μαρξ συνεργάστηκε σ’ αυτήν από το 1851 μέχρι το 1862») όπου δημοσίευσε, μέχρι την έκρηξη του αμερικάνικου εμφυλίου πολέμου, όχι μόνο ενυπόγραφες ανταποκρίσεις αλλά και πολλά κύρια άρθρα για ευρωπαϊκά και ασιατικά ζητήματα. Στο Λονδίνο ανατυπώθηκαν σε φυλλάδιο τα δριμύτατα άρθρα του ενάντια στον λόρδο Πάλμερστον, που στηρίζονταν σε επισταμένη μελέτη των επίσημων αγγλικών ντοκουμέντων.

Ο πρώτος καρπός των μακρόχρονων οικονομικών μελετών του δημοσιεύτηκε το 1859: «Κριτική της πολιτικής οικονομίας, πρώτο τεύχος» (Βερολίνο, Ντούνκερ). Το έργο αυτό περιέχει την πρώτη συστηματική έκθεση της θεωρίας του Μαρξ για την αξία, μαζί και τη θεωρία του χρήματος. Στη διάρκεια του ιταλικού πολέμου, ο Μαρξ καταπολέμησε από τις στήλες της γερμανικής εφημερίδας «ο Λαός» (σ.σ. Η γερμανική εφημερίδα Das Volk («ο Λαός»), που δραστήριος συνεργάτης της ήταν ο Μαρξ, έβγαινε από τον Μάη μέχρι τον Αύγουστο του 1859 στο Λονδίνο), που έβγαινε στο Λονδίνο, τον βοναπαρτισμό που παρουσιαζόταν τότε με φιλελεύθερο χρώμα, θέλοντας να παραστήσει τον απελευθερωτή των καταπιεζόμενων εθνοτήτων, καθώς και την τότε πρωσική πολιτική, που κάτω από τον μανδύα της ουδετερότητας προσπαθούσε να ψαρέψει στα θολά. Με αυτή την ευκαιρία έπρεπε να χτυπηθεί και ο κύριος Κάρολος Φογκτ, που με εντολή του πρίγκιπα Ναπολέοντα (Πλον-Πλον) και σαν μισθωτό όργανο του Λουδοβίκου Ναπολέοντα προπαγάνδιζε την ουδετερότητα και προσπαθούσε να κινήσει τη συμπάθεια της Γερμανίας. Ο Μαρξ απάντησε στις κακοηθέστατες, συνειδητά ψεύτικες συκοφαντίες, με τις οποίες τον είχε περιλούσει ο Φογκτ, στο βιβλιαράκι: «Ο κύριος Φογκτ», Λονδίνο 1860. Σ’ αυτό ξεσκεπάστηκαν ο κύριος Φογκτ και οι άλλοι κύριοι της αυτοκρατορικής συμμορίας των ψευτοδημοκρατών και με βάση τα στοιχεία από το εξωτερικό και το εσωτερικό αποδειχνόταν ότι ο Φογκτ είχε δωροδοκηθεί από τη δεκεμβριανή αυτοκρατορία. Ακριβώς ύστερα από δέκα χρόνια ήρθε η επιβεβαίωση: στον κατάλογο των ανθρώπων που είχαν πουληθεί στο βοναπαρτιστικό καθεστώς, που βρέθηκε στον Κεραμεικό το 1870 και δημοσιεύτηκε από την κυβέρνηση του Σεπτέμβρη, βρέθηκε στο γράμμα Φ: «Φογκτ (V: Vogt) τον Αύγουστο του 1859 του δόθηκαν …40.000 φράγκα».

Τέλος εκδόθηκε το 1867 στο Αμβούργο «Το Κεφάλαιο. Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας. Τόμος πρώτος» -το κύριο έργο του Μαρξ, όπου εκθέτονται οι βάσεις των οικονομικών- σοσιαλιστικών απόψεών του και οι κύριες γραμμές της κριτικής του για την υπάρχουσα κοινωνία, για τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και τις συνέπειές του. Η δεύτερη έκδοση αυτού του έργου που άφησε εποχή έγινε το 1872. Ο συγγραφέας ασχολείται τώρα με την επεξεργασία του δεύτερου τόμου.

Στο μεταξύ είχε τόσο ξαναδυναμώσει στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες το εργατικό κίνημα, που μπορούσε ο Μαρξ να σκεφτεί να εκπληρώσει μια επιθυμία που είχε από πολύ καιρό: την ίδρυση μιας εργατικής ένωσης, που θα αγκάλιαζε τις πιο προχωρημένες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Η Ένωση θα έδειχνε σα να πούμε χειροπιαστά τόσο στους εργάτες όσο και στην αστική τάξη τον διεθνιστικό χαρακτήρα του σοσιαλιστικού κινήματος -πράγμα που θα χαροποιούσε και θα δυνάμωνε το προλεταριάτο, και θα φόβιζε τους εχθρούς του. Την αφορμή για να βάλει το ζήτημα την έδωσε μια λαϊκή συγκέντρωση, στις 28 του Σεπτέμβρη 1864, στην αίθουσα Σαίντ Μάρτιν του Λονδίνου υπέρ της Πολωνίας, που για μια ακόμα φορά στραγγαλιζόταν τότε από τη Ρωσία. Η πρόταση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό. Ιδρύθηκε η Διεθνής Εργατική Ένωση και σʼ αυτή τη συγκέντρωση εκλέξανε ένα προσωρινό Γενικό Συμβούλιο με έδρα το Λονδίνο. Η ψυχή αυτού του Συμβουλίου, καθώς και όλων των άλλων Γενικών Συμβουλίων μέχρι το Συνέδριο της Χάγης, ήταν ο Μαρξ. Ο ίδιος συνέταξε όλα σχεδόν τα έγγραφα, που έβγαλε το Γενικό Συμβούλιο της Διεθνούς, από την Ιδρυτική Διακήρυξη, το 1864, μέχρι τη Διακήρυξη για τον εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία το 1871. Αν περιγράφαμε τη δράση του Μαρξ στη Διεθνή θα ήταν σα να γράφαμε την ίδια την ιστορία αυτής της Ένωσης, ιστορία που είναι άλλωστε ζωντανή ακόμα στη μνήμη των εργατών της Ευρώπης. Η πτώση της Παρισινής Κομμούνας έφερε τη Διεθνή σε αδιέξοδο. Προωθήθηκε στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής ιστορίας σε μια στιγμή που είχε χάσει παντού κάθε δυνατότητα για αποδοτική πρακτική δράση. Τα γεγονότα που την ανέβασαν στο επίπεδο έβδομης μεγάλης δύναμης, την εμπόδιζαν ταυτόχρονα να κινητοποιήσει τις μαχητικές της δυνάμεις και να τις χρησιμοποιήσει στην πράξη επί ποινή βέβαιης ήττας και υποχώρησης του εργατικού κινήματος για πολλά χρόνια. Ακόμα από διάφορες πλευρές προωθούνταν στοιχεία που προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν για λόγους προσωπικής κενοδοξίας ή προσωπικής φιλοδοξίας τη φήμη της Ένωσης που είχε τόσο απότομα μεγαλώσει. Και το έκαναν χωρίς να κατανοούν και χωρίς να παίρνουν υπόψη την πραγματική κατάσταση της Διεθνούς. Έπρεπε να παρθεί μια ηρωική απόφαση, και ήταν πάλι ο ίδιος ο Μαρξ που την πήρε και την πέρασε στο Συνέδριο της Χάγης. 

Η Διεθνής, με μια πανηγυρική απόφασή της, αποκήρυξε κάθε υπευθυνότητα για τις ενέργειες των μπακουνιστών, που αποτελούσαν το κέντρο αυτών των ανόητων και όχι καθαρών στοιχείων. Έπειτα εξαιτίας της γενικής αντίδρασης δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις μεγαλύτερες απαιτήσεις που είχε να αντιμετωπίσει και να διατηρήσει όλη τη δράση της, παρά μόνο κάνοντας μια σειρά θυσίες που θα αποστράγγιζαν το αίμα του εργατικού κινήματος. Εμπρός σʼ αυτή την κατάσταση αποσύρθηκε προσωρινά η Διεθνής από το προσκήνιο, μεταφέροντας την έδρα του Γενικού Συμβουλίου στην Αμερική. Τα γεγονότα που ακολούθησαν απόδειξαν πόσο σωστή ήταν αυτή η απόφαση -που την κατηγόρησαν τότε και πολλές φορές αργότερα. Από τη μια μεριά αμβλύνθηκαν όλες οι προσπάθειες να κάνουν στο όνομα της Διεθνούς ανώφελα πραξικοπήματα. Από την άλλη, όμως, η συνεχιζόμενη στενή επαφή των σοσιαλιστικών εργατικών κομμάτων των διαφόρων χωρών απόδειξε ότι η συνείδηση της ταυτότητας των συμφερόντων και της αλληλεγγύης του προλεταριάτου όλων των χωρών, που είχε αφυπνίσει η Διεθνής, μπορεί να επιβληθεί και χωρίς τον δεσμό της τυπικής ύπαρξης, μιας διεθνούς Ένωσης, που για μια στιγμή μετατράπηκε σε τροχοπέδη.

Μετά το Συνέδριο της Χάγης βρήκε ο Μαρξ επιτέλους καιρό και άνεση να ξαναρχίσει τις θεωρητικές του εργασίες και ελπίζουμε ότι σύντομα θα μπορέσει να στείλει στο τυπογραφείο τον δεύτερο τόμο του «Κεφαλαίου». Από τις πολλές σπουδαίες ανακαλύψεις, με τις οποίες έγραψε ο Μαρξ το όνομά του στην ιστορία της επιστήμης, μπορούμε εδώ να υπογραμμίσουμε μόνο δύο. 

Η πρώτη είναι η ριζική αλλαγή που έφερε στον τρόπο αντίληψης της παγκόσμιας ιστορίας. Όλη η μέχρι σήμερα αντίληψη της ιστορίας βασιζόταν στη γνώμη ότι τα τελικά αίτια όλων των ιστορικών αλλαγών πρέπει να αναζητηθούν στις μεταβαλλόμενες ιδέες των ανθρώπων και ότι απ’ όλες τις ιστορικές αλλαγές οι πολιτικές είναι οι σπουδαιότερες, είναι αυτές που καθορίζουν την πορεία όλης της ιστορίας. Από πού, όμως, έρχονται οι ιδέες στους ανθρώπους και ποιες είναι οι κινητήριες αιτίες των πολιτικών αλλαγών; Γιʼ αυτά δεν ρωτούσαν. Μόνο στη νεότερη σχολή των γάλλων και εν μέρει και των άγγλων ιστορικών γεννήθηκε η πεποίθηση ότι, τουλάχιστον από την εποχή του μεσαίωνα, η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ιστορίας είναι ο αγώνας της αναπτυσσόμενης αστικής τάξης ενάντια στη φεουδαρχική αριστοκρατία για την κοινωνική και πολιτική επικράτηση. Τώρα ο Μαρξ απέδειξε ότι όλη η προηγούμενη ιστορία είναι ιστορία ταξικών αγώνων, ότι σʼ όλους τους πολλαπλούς και σύνθετους πολιτικούς αγώνες πρόκειται μόνον για την κοινωνική και πολιτική επικράτηση κοινωνικών τάξεων, για τη διατήρηση της κυριαρχίας από τις παλιές τάξεις, για την κατάκτηση της κυριαρχίας από τις καινούργιες τάξεις που ανεβαίνουν. 

Από πού, όμως, πάλι σχηματίζονται και υπάρχουν αυτές οι τάξεις; Από τους κάθε φορά χειροπιαστούς υλικούς όρους, κάτω από τους οποίους, σε κάθε δοσμένη στιγμή, παράγει και ανταλλάσσει η κοινωνία τα μέσα συντήρησής της. Η φεουδαρχία του μεσαίωνα στηριζότανε στην αυτάρκη οικονομία μικρών αγροτικών κοινοτήτων, που ικανοποιούσε μόνη και σχεδόν χωρίς καμιά ανταλλαγή όλες σχεδόν τις ανάγκες τους, και που η στρατιωτική αριστοκρατία τις προστάτευε από εξωτερικούς κινδύνους και τους εξασφάλιζε εθνική ή τουλάχιστον πολιτική συνοχή. 

Όταν εμφανίστηκαν οι πόλεις και μαζί τους η ξεχωριστή χειροτεχνική βιομηχανία και η εμπορική κυκλοφορία, αρχικά στο εσωτερικό της χώρας και αργότερα διεθνώς, δημιουργήθηκε η αστική τάξη των πόλεων, που -παλεύοντας ενάντια στην αριστοκρατία- επέβαλε από τον μεσαίωνα κιόλας την ένταξή της, σαν εξίσου προνομιούχα τάξη, στο φεουδαρχικό καθεστώς. Με την ανακάλυψη, όμως, της εξωευρωπαϊκής υδρογείου από τα μέσα του XV αιώνα, η αστική τάξη απέκτησε ένα πολύ ευρύτερο εμπορικό πεδίο και ένα νέο κίνητρο για τη βιομηχανία της. Στους σπουδαιότερους κλάδους εκτοπίστηκε η χειροτεχνία από την εργοστασιακή μανιφακτούρα και αυτή πάλι από τη μεγάλη βιομηχανία, που μπόρεσε να δημιουργηθεί ύστερα από τις ανακαλύψεις του περασμένου αιώνα, ιδίως της ατμοκίνητης μηχανής. Η μεγάλη βιομηχανία επέδρασε με τη σειρά της πάνω στο εμπόριο παραμερίζοντας στις καθυστερημένες χώρες την παλιά χειροτεχνία και δημιουργώντας στις πιο αναπτυγμένες τα σημερινά καινούργια μέσα συγκοινωνίας, ατμοκίνητες μηχανές, σιδηροδρόμους, ηλεκτρικούς τηλέγραφους. Έτσι η αστική τάξη συγκέντρωνε στα χέρια της όλο και πιο πολύ τον κοινωνικό πλούτο και την κοινωνική δύναμη, ενώ για πολύ καιρό ακόμα έμενε αποκλεισμένη από την πολιτική εξουσία, που βρισκόταν στα χέρια της αριστοκρατίας και της μοναρχίας που στηριζόταν στην αριστοκρατία. Σε μιαν ορισμένη βαθμίδα της εξέλιξης -στη Γαλλία ύστερα από τη μεγάλη Επανάσταση- η αστική τάξη κατέκτησε και την πολιτική εξουσία και έγινε έτσι με τη σειρά της κυρίαρχη τάξη απέναντι στο προλεταριάτο και τους μικροχωρικούς. 

Με βάση αυτή την άποψη και με την απαραίτητη γνώση τής κάθε φορά οικονομικής κατάστασης της κοινωνίας -κάτι που λείπει ολότελα από τους ειδικούς ιστοριογράφους μας- εξηγούνται, με τον πιο απλό τρόπο, όλα τα ιστορικά φαινόμενα. Έτσι, επίσης με τον πιο απλό τρόπο, εξηγούνται οι παραστάσεις και οι ιδέες, που επικρατούσαν σε κάθε ιστορική περίοδο, από τους οικονομικούς όρους ζωής και από τις κοινωνικές και πολιτικές σχέσεις αυτής της περιόδου που καθορίζονται από τους όρους αυτούς. Για πρώτη φορά η ιστορία τοποθετήθηκε στη σωστή της βάση. Το χειροπιαστό γεγονός, που όμως μέχρι τώρα το είχαν εντελώς παραβλέψει, ότι οι άνθρωποι πριν απʼ όλα πρέπει να τρώνε, να πίνουν, να έχουν κατοικία και να ντύνονται, ότι πρέπει επομένως να εργάζονται, πριν αρχίσουν να παλεύουν για την κυριαρχία, πριν αρχίσουν να ασχολούνται με την πολιτική, τη θρησκεία, τη φιλοσοφία κτλ. -αυτό το χειροπιαστό γεγονός απέκτησε επιτέλους την ιστορική του δικαίωση.

Αυτός ο νέος τρόπος αντίληψης της ιστορίας είχε την πιο μεγάλη σημασία για τη σοσιαλιστική άποψη. Απέδειξε ότι όλη η μέχρι σήμερα ιστορία κινείται μέσα σε ταξικές αντιθέσεις και ταξικούς αγώνες, ότι πάντα υπήρχαν κυρίαρχες και υπόδουλες, εκμεταλλεύτριες και εκμεταλλευόμενες τάξεις και ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων ήταν πάντα καταδικασμένη σε σκληρή δουλειά και λίγη απόλαυση. Γιατί αυτό; Απλούστατα, γιατί σʼ όλες τις προηγούμενες βαθμίδες εξέλιξης της ανθρωπότητας η παραγωγή ήταν ακόμα τόσο λίγο αναπτυγμένη, που η ιστορική εξέλιξη δεν μπορούσε να γίνει παρά μόνο μʼ αυτή την ανταγωνιστική μορφή. Η ιστορική πρόοδος είχε ανατεθεί γενικά στη δράση μιας μικρής προνομιούχας μειοψηφίας, ενώ η μεγάλη μάζα έμενε καταδικασμένη να βγάζει με τη δουλειά της τα πενιχρά μέσα συντήρησης για τον εαυτό της και επιπρόσθετα να μεγαλώνει αδιάκοπα τα πλούτη των προνομιούχων. Αυτός ο ίδιος τρόπος εξέτασης της ιστορίας που εξηγεί έτσι φυσικά και λογικά την τωρινή ταξική κυριαρχία που την απέδιδαν πριν στην κακία των ανθρώπων, οδηγεί επίσης και στην κατανόηση ότι εξαιτίας της τόσο τεράστιας αύξησης των παραγωγικών δυνάμεων της σημερινής εποχής, τουλάχιστον στις πιο προηγμένες χώρες, εξαφανίστηκε και η τελευταία δικαιολογία για τον χωρισμό των ανθρώπων σε κυρίαρχους και υπόδουλους, σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους. 

Ότι η κυρίαρχη μεγαλοαστική τάξη εκπλήρωσε την ιστορική της αποστολή, ότι δεν είναι πια σε θέση να καθοδηγεί την κοινωνία και ότι μάλιστα γίνεται εμπόδιο στην ανάπτυξη της παραγωγής, όπως το αποδείχνουν οι κρίσεις στο εμπόριο και ιδίως η τελευταία μεγάλη κρίση και η ασφυκτική κατάσταση της βιομηχανίας σʼ όλες τις χώρες. Ότι η ιστορική καθοδήγηση πέρασε στα χέρια του προλεταριάτου, της τάξης που σύμφωνα με όλη την κοινωνική της θέση, μπορεί να απελευθερωθεί μόνο με την κατάργηση κάθε ταξικής κυριαρχίας, κάθε δουλείας και κάθε εκμετάλλευσης γενικά. Ότι οι κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις, που με την ανάπτυξή τους ξέφυγαν από τα χέρια της αστικής τάξης, περιμένουν μόνο τη στιγμή να τις πάρει στην κατοχή του το οργανωμένο προλεταριάτο για να δημιουργήσει μια κατάσταση, που θα επιτρέψει σε κάθε μέλος της κοινωνίας όχι μόνο τη συμμετοχή στην παραγωγή, αλλά και στην κατανομή και διαχείριση του κοινωνικού πλούτου, και που με μια σχεδιασμένη οργάνωση όλης της παραγωγής θα ανεβάσει σε τέτοιο σημείο τις κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις και την απόδοσή τους που θα εξασφαλίζουν στον καθένα και σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό την ικανοποίηση όλων των λογικών αναγκών του.

Η δεύτερη σπουδαία ανακάλυψη του Μαρξ είναι ότι εξήγησε επιτέλους τη σχέση ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία, με άλλα λόγια ότι απέδειξε πώς γίνεται η εκμετάλλευση του εργάτη από τον κεφαλαιοκράτη μέσα στην τωρινή κοινωνία, στο σημερινό κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής. Από τότε που η πολιτική οικονομία διατύπωσε τη θέση ότι η εργασία είναι η πηγή κάθε πλούτου και κάθε αξίας, έγινε αναπόφευκτο το ερώτημα: Πώς, λοιπόν, συμβιβάζεται να μην παίρνει ο μισθωτός εργάτης το συνολικό ποσό της αξίας που παράγεται με την εργασία του, αλλά να είναι υποχρεωμένος να δίνει ένα μέρος αυτής της αξίας στον κεφαλαιοκράτη; Τόσο οι αστοί οικονομολόγοι όσο και οι σοσιαλιστές μάταια προσπαθούσαν να δώσουν στο ερώτημα μια επιστημονικά θεμελιωμένη απάντηση, ώσπου στο τέλος παρουσιάστηκε ο Μαρξ με τη λύση του. 

Η λύση αυτή είναι η ακόλουθη: Ο σημερινός κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής προϋποθέτει την ύπαρξη δύο κοινωνικών τάξεων: από τη μια μεριά των κεφαλαιοκρατών που έχουν στην κυριότητά τους τα μέσα παραγωγής και τα μέσα συντήρησης, και από την άλλη μεριά των προλετάριων που έχουν αποκλειστεί απʼ αυτή την κυριότητα και έχουν μόνο ένα εμπόρευμα για πούλημα: την εργατική τους δύναμη και που αναγκάζονται να πουλούν αυτή την εργατική δύναμη για να αποκτήσουν τα απαραίτητα μέσα συντήρησης. Η αξία, όμως, ενός εμπορεύματος καθορίζεται από το κοινωνικά αναγκαίο ποσό της εργασίας που είναι ενσωματωμένη (verkorpert) στην παραγωγή του, επομένως και στην αναπαραγωγή του. Επομένως και η αξία της εργατικής δύναμης του μέσου ανθρώπου για το διάστημα μιας ημέρας, ενός μήνα ή ενός χρόνου καθορίζεται από το ποσό της εργασίας που είναι ενσωματωμένη στην ποσότητα των μέσων συντήρησης που είναι αναγκαία για τη διατήρηση αυτής της εργατικής δύναμης, μια μέρα, έναν μήνα ή έναν χρόνο. Αν υποθέσουμε ότι για να παραχθούν τα μέσα συντήρησης ενός εργάτη χρειάζονται έξι ώρες εργασία ή, πράγμα που είναι το ίδιο, η εργασία που περιέχεται σʼ αυτά τα μέσα συντήρησης ισοδυναμεί με ποσότητα εργασίας έξι ωρών, τότε η αξία της εργατικής δύναμης μιας ημέρας θα εκφράζεται με ένα χρηματικό ποσό, όπου είναι ενσωματωμένες επίσης έξι ώρες εργασίας. Ας υποθέσουμε ακόμα, ότι ο κεφαλαιοκράτης, που απασχολεί τον εργάτη του παραδείγματός μας, του δίνει αυτό το ποσό, δηλαδή όλη την αξία της εργατικής του δύναμης.

Αν τώρα ο εργάτης εργασθεί έξι ώρες για τον κεφαλαιοκράτη, τότε ξεπληρώνει στον κεφαλαιοκράτη στο ακέραιο όλα τα έξοδά του: έξι ώρες εργασία για έξι ώρες εργασίας. Έτσι βέβαια δεν θα περίσσευε τίποτα για τον κεφαλαιοκράτη και γιʼ αυτό το λόγο ο κεφαλαιοκράτης αντιλαμβάνεται το ζήτημα εντελώς διαφορετικά: εγώ, λέει, δεν αγόρασα την εργατική δύναμη αυτού του εργάτη για 6 ώρες, αλλά για μια ολόκληρη μέρα και με βάση αυτό τον συλλογισμό βάζει τον εργάτη να δουλέψει 8,10,12,14 ώρες και ακόμα περισσότερο ανάλογα με τις συνθήκες. Έτσι το προϊόν της εργασίας από την έβδομη, όγδοη ώρα και πέρα είναι προϊόν απλήρωτης εργασίας, που πάει κατευθείαν στην τσέπη του κεφαλαιοκράτη. Έτσι ο εργάτης στην υπηρεσία του κεφαλαιοκράτη δεν αναπαράγει μόνο την αξία της εργατικής του δύναμης, που την πληρώνεται, αλλά παράγει ακόμα και πάνω απʼ αυτή μιαν υπεραξία, που την ιδιοποιείται πρώτα ο κεφαλαιοκράτης, και που στην παραπέρα πορεία, σύμφωνα με ορισμένους οικονομικούς νόμους, μοιράζεται σε όλη την τάξη των κεφαλαιοκρατών και αποτελεί έτσι το βασικό απόθεμα, απʼ όπου πηγάζουν η γαιοπρόσοδος, το κέρδος, η συσσώρευση του κεφαλαίου, με λίγα λόγια όλα τα πλούτη που καταβροχθίζονται ή συσσωρεύονται από τις μη εργαζόμενες τάξεις. Έτσι, όμως, αποδείχτηκε ότι οι σημερινοί κεφαλαιοκράτες αποκτούν τα πλούτη τους με την ίδια μέθοδο της ιδιοποίησης ξένης απλήρωτης εργασίας, όπως οι δουλοκτήτες ή οι φεουδάρχες που εκμεταλλεύονταν τις αγγαρείες των δουλοπάροικων, και ότι όλες αυτές οι μορφές εκμετάλλευσης διαφέρουν μόνο από το διαφορετικό τρόπο και μέθοδο που γίνεται η ιδιοποίηση της απλήρωτης εργασίας.

Έτσι, όμως, έφυγε ολότελα το έδαφος κάτω από τα πόδια όλης αυτής της υποκριτικής φρασεολογίας των ιδιοκτητριών τάξεων, ότι επικρατεί τάχα δίκαιο και δικαιοσύνη στο σημερινό κοινωνικό καθεστώς, ισότητα των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και γενική αρμονία των συμφερόντων. Και ξεσκεπάστηκε και η σημερινή αστική κοινωνία, όχι λιγότερο από τις προηγούμενες, σαν ένα μεγαλόπρεπο ίδρυμα για την εκμετάλλευση της απέραντης πλειοψηφίας του λαού από μιαν ασήμαντη μειοψηφία που όσο πάει και λιγοστεύει.

Σʼ αυτά τα δύο βασικά γεγονότα στηρίζεται ο σύγχρονος επιστημονικός σοσιαλισμός. Στο δεύτερο τόμο του «Κεφαλαίου» θα αναπτυχθούν πάρα πέρα αυτές, καθώς και άλλες εξίσου σπουδαίες επιστημονικές ανακαλύψεις στο πεδίο της έρευνας του κεφαλαιοκρατικού κοινωνικού συστήματος, και έτσι θα ανατραπούν ριζικά και οι πλευρές εκείνες της πολιτικής οικονομίας, που δεν εξετάστηκαν στον πρώτο τόμο.

Ας ευχηθούμε ότι θα μπορέσει ο Μάρξ να δώσει γρήγορα τον δεύτερο τόμο για εκτύπωση.

Ιούνης 1877

The History of Rock music in an awesome 15 minutes mashup video

Η/Ο Zackie/Ζακ ΖΕΙ!

Την ενοχή των δυο επιχειρηματιών (χωρίς μετατροπή κατηγορίας) και την προκλητική αθώωση (!) των τεσσάρων αστυνομικών αποφάσισε το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο στις 3 Μάη στη δίκη για τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου.

Στους δυο κατηγορούμενους που καταδικάστηκαν επέβαλε τη βαριά ποινή της κάθειρξης 10 ετών, χωρίς να δώσει ανασταλτικό χαρακτήρα στην έφεσή τους. Ο Χορταριάς μεταφέρεται άμεσα στη φυλακή, ενώ ο Δημόπουλος θα εκτίσει την ποινή του κατ' οίκον. Δύο ένορκοι και η πρόεδρος της έδρας μειοψήφησαν για τους αστυνομικούς, προτείνοντας την καταδίκη τους για επικίνδυνη σωματική βλάβη κατά συναυτουργία.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της αθώωσης των αστυνομικών, οι συνδικαλιστές της αστυνομίας που ήταν εκεί, ανάμεσά τους και ο Δημοσθένης Πάκος, γνωστός για το τηλεοπτικό σχόλιό του «αυτή είναι η πρακτική και σε όποιον αρέσει», ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς, προκαλώντας την οργή του κοινού. Η Μάγδα Φύσσα, που βρέθηκε για μια ακόμη φορά στο δικαστήριο στο πλευρό της οικογένειας Κωστόπουλου, φώναξε “ντροπή”, με αποτέλεσμα να δεχτεί επίθεση από τους ματατζήδες που την έσπρωξαν με τις ασπίδες. Οι αστυνομικοί μετέδιδαν ο ένας στον άλλο το αποτέλεσμα της αθώωσης με τους ασυρμάτους.

Η απόφαση για αθώωση των τεσσάρων αστυνομικών είναι προκλητική. Συντασσόμενη με την πρόταση του εισαγγελέα, η πλειοψηφία της έδρας νομιμοποίησε την αστυνομική βαρβαρότητα και αυθαιρεσία και πρόσθεσε άλλον ένα κρίκο στην αλυσίδα της ατιμωρησίας. Δήλωσε ότι στην εικόνα του αιμόφυρτου, νεκρού Ζακ, με το πρόσωπό του να σέρνεται στο πεζοδρόμιο και το σώμα του να δέχεται την συνεχιζόμενη επίθεση τεσσάρων αστυνομικών που τους υποστήριζαν άλλοι πέντε, δεν απεικονίζεται κανένα αδίκημα! Σε ένα ευνομούμενο κράτος θα παρέμβαινε κάποιος εισαγγελέας εναντίον αυτής της αθωωτικής απόφασης που πάει τόσο εξόφθαλμα κόντρα σε κάθε έννοια δικαιοσύνης.

Είναι όμως σαφές ότι η καταδίκη κομματιών του ίδιου του κρατικού μηχανισμού είναι μια κόκκινη γραμμή. Ούτε η αστυνομία αλλά ούτε τα δικαστήρια υπάρχουν για να προστατεύουν και να αποδίδουν δικαιοσύνη. Υπάρχουν για να εξασφαλίζουν ότι οι συγκρούσεις μεταξύ της εργατικής τάξης και των αφεντικών θα λύνονται προς όφελος των τελευταίων –αν χρειάζεται και με τη βία. Άρα μέλημά τους είναι και η αναπαραγωγή όλου αυτού του μηχανισμού. Ταυτόχρονα η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άγρια κρίση. Σε κάθε προσπάθειά της να επιβάλει κάτι, βρίσκει απέναντί της έναν ολόκληρο κόσμο που τη μισεί βαθιά. Οι μόνες της λύσεις είναι δυο: να στρέφει το πολιτικό σκηνικό προς τα ακροδεξιά και να εντείνει την καταστολή. Κι αυτό είναι μια ακόμη πίεση για να βγαίνουν λάδι οι κατηγορούμενοι μπάτσοι.

Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε τι κατάφερε το κίνημα μέσα από την πάλη για τη δικαίωση του Ζακ Κωστόπουλου. Όπως έδειξε η ακροαματική διαδικασία, αλλά και όπως είχαν πει από τις πρώτες κιόλας ημέρες οι εργαζόμενες/οι του 18 Άνω και ο Πέτρος Κωνσταντίνου στο δημοτικό συμβούλιο Αθήνας, η δολοφονία του Ζακ έγινε στο πλαίσιο της δράσης ενός ολόκληρου κυκλώματος στην Ομόνοια, που ξυλοφορτώνει ατιμώρητα χρήστες και αδύναμους ανθρώπους τους οποίους πρώτα έχει ξεζουμίσει. Αυτό ενισχύεται από τις πρακτικές του δήμου Αθηναίων και της αστυνομίας που συμπεριφέρονται σε αυτούς τους ανθρώπους σαν σκουπίδια. 

Η ατιμωρησία και το κουκούλωμα έσπασε για πρώτη φορά, όταν το κίνημα σήκωσε την υπόθεση του Ζακ και την έφερε σε δικαστήριο. Οι δυο δολοφόνοι είναι πολύ πιθανό να έχουν οι ίδιοι σπάσει στο ξύλο και άλλους ανθρώπους και να μην έχουν τιμωρηθεί. Τώρα βρίσκονται στη φυλακή.

Η μάχη για τη δικαίωση του Ζακ συνεχίζεται, πρώτα και κύρια στο εφετείο του Δημόπουλου και του Χορταριά, ώστε να μην μειωθούν στο ελάχιστο οι ποινές. Συνεχίζεται στην πάλη για τη δικαίωση του Νίκου Σαμπάνη, που τον δολοφόνησαν με σφαίρες επτά αστυνομικοί. Στην πάλη για να σπάσει η περιθωριοποίηση που κάνει την Ομόνοια γκέτο. Συνεχίζεται στην πάλη συνολικά ενάντια σε αυτή την κυβέρνηση και αυτό το σύστημα που χρειάζονται την αστυνομία για να επιζήσουν.

R.I.P. Σταύρος Λογαρίδης - Κάποιος Περνά

Πριν 40 χρόνια: T̤h̤e̤ ̤C̤ṳr̤e̤ ̤- P̤o̤r̤n̤o̤g̤r̤a̤p̤h̤y̤

Πριν 40 χρόνια: The Cure - The Hanging Garden

Πριν 40 χρόνια: The Cure - A Short Term Effect

The Cure - One Hundred Years

Πριν 40 χρόνια: The Cure - A Strange Day

02042022 (Robert's Birthday) Party @ Embros

 

Wet Leg - Psycho Killer (Talking Heads Cover)

ΠΑΡΤΥ ΣΤΟ ΕΜΠΡΟΣ

 

Πριν 40 χρόνια: Yazoo - Only You

SODOM - Mitsotaki Gamiese (7 Nation Army - White Stripes Cover) & Christ...

Soft Cell & Pet Shop Boys - Purple Zone

Πριν 50 χρόνια: Rolling Stones - Rocks Off

Πριν 50 χρόνια: Roxy Music - Ladytron (Old Grey Whistle Test, 1972)

Πριν 50 χρόνια: Black Sabbath - Wheels of Confusion / The Straightener

Πριν 50 χρόνια: Giorgio - Son of my father

Πριν 50 χρόνια: Bee Gees - Morning Of My Life

Πριν 50 χρόνια: Donna Hightower -- This World Today Is a Mess

Πριν 50 χρόνια: Pink Floyd - Obscured By Clouds

Πριν 50 χρόνια: Led Zeppelin - Immigrant Song (Live 1972)

Πριν 50 χρόνια: Deep Purple - Highway Star

Πριν 50 χρόνια: Kraftwerk - KlingKlang

ΛΕΝΙΝ: ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΝΙΚΕΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΝΤΕΝΙΚΙΝ

ΛΕΝΙΝ: ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΝΙΚΕΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΝΤΕΝΙΚΙΝ

Σύντροφοι! Πριν από τέσσερις μήνες, στά τέλη Αύγούστου του 1919, άπ’ άφορμή τίς νίκες ενάντια στον Κολτσάκ, απηύθυνα ένα γράμμα στους εργάτες και τούς αγρότες *.

Τώρα έπαναλαβαίνω όλόκληρο αύτό τό γράμμα γιά τούς έργάτες καί τούς άγρότες τής Ουκρανίας άπ’ άφορμή τίς νίκες ένάντια στόν Ντενίκιν.

Τά κόκκινα στρατεύματα πήραν τό Κίεβο, τήν Πολτάβα, τό Χάρκοβο καί προελαύνουν νικηφόρα πρός τό Ροστόβ. Στήν Ουκρανία μαίνεται ή έξέγερση κατά τοΰ Ντενίκιν. Είναι άνάγκη νά συγκεντρώσουμε όλες μας τίς δυνάμεις γιά νά συντρίψουμε όλοκληρωτικά τά στρατεύματα του Ντενίκιν, πού άποπειράθηκαν νά παλινορθώσουν τήν έξουσία τών τσιφλικάδων καί τών καπιταλι­στών. Πρέπει νά έκμηδενίσουμε τόν Ντενίκιν γιά νά είμαστε άσφαλισμένοι καί άπό τήν παραμικρότερη πιθανότητα νέας εισβολής.

Οί εργάτες καί οί άγρότες τής Ουκρανίας πρέπει νά γνωρίσουν τά διδάγματα πού έβγαλαν δλοι οί ρώσοι έργάτες καί άγρότες άπό τήν πείρα τής κατάκτησης τής Σιβηρίας άπό τόν Κολτσάκ καί τής απελευθέρωσης τής Σιβηρίας από τα κόκκινα στρατεύματα υστέρα άπό πολύμηνο τσιφλικάδικο καί καπιταλιστικό ζυγό.

Ή κυριαρχία τοΰ Ντενίκιν στήν Ούκρανία ήταν τό ίδιο σκληρή δοκιμασία, όπως ή κυριαρχία τοΰ Κολτσάκ στή Σιβηρία. Λέν υπάρχει άμφιβολία πώς τά διδάγματα τής σκληρής αυτής δοκιμασίας θά βοηθήσουν τούς έργάτες καί τούς άγρότες τής Ούκρανίας, οπως καί τούς έργάτες καί τούς άγρότες τών Ούραλίων καί τής Σιβηρίας, νά καταλάβουν καλύτερα τά καθήκοντα τής Σοβιετικής έξουσίας καί νά τήν ύπερασπίσουν σταθερότερα.

Στή Μεγαλορωσία καταργήθηκε όλοκληρωτικά ή τσιφλικάδίκη γαιοκτησία. Το ίδιο πρέπει νά γίνει καί στην Ουκρανία. Καί ή Σοβιετική έξουσία των ούκρανών έργατών καί άγροτών πρέπει νά έξασφαλίσει τήν πλήρη κατάργηση τής τσιφλικάδικης γαιοκτη­σίας, τήν πλήρη άπελευθέρωση τών ούκρανών έργατών καί άγροτών άπό τήν κάθε λογής καταπίεση τών τσιφλικάδων καί άπό τούς ίδιους τούς τσιφλικάδες.

Εκτός όμως άπ’ αύτό τό καθήκον καί άπό πολλά άλλα καθήκοντα πού έμπαιναν καί μπαίνουν μέ τόν ίδιο τρόπο μπροστά στίς έργαζόμενες μάζες τής Μεγαλορωσίας καί τής Ούκρανίας, υπάρχουν καί τά ειδικά καθήκοντα τής Σοβιετικής έξουσίας στήν Ούκρανία. Σ’ ένα άπ’ αυτά τά ειδικά καθήκοντα πρέπει νά δοθεί σήμερα έξαιρετική προσοχή. Είναι τό έθνικό ζήτημα ή τό ζήτημα, αν ή Ούκρανία θά είναι χωριστή καί άνεξάρτητη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία τής Ούκρανίας, συνδεμένη μέ ένωση (ομοσπονδία) μέ τή Σοσιαλιστική ‘Ομοσπονδιακή Σοβιετική Δημο­κρατία τής Ρωσίας, ή άν ή Ούκρανία καί ή Ρωσία θά συγχωνευτούν σέ μιά ένιαία Σοβιετική Δημοκρατία. Ολοι οί μπολσεβίκοι, όλοι οι συνειδητοί έργάτες καί άγρότες πρέπει νά σκεφτοΰν σοβαρά τό ζήτημα αύτό.

Τήν άνεξαρτησία τής Ούκρανίας τήν έχει αναγνωρίσει καί ή ΠΚΕΕ (Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή) τής ΣΟΣΔΡ (Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Σοβιετική Δημοκρατία τής Ρωσίας) καί τό ΚΚΡ μπολσεβίκων. Γι’ αύτό είναι όλοφάνερο καί τό άναγνωρίζουν όλοι, πώς μόνο οί ίδιοι οί ούκρανοί έργάτες καί άγρότες μπορούν στό Πανουκρανικό τους συνέδριο τών Σοβιέτ νά λύσουν καί θά λύσουν τό ζήτημα, άν δηλαδή ή Ούκρανία θά ένωθεΐ μέ τή Ρωσία ή θά παραμείνει ή Ούκρανία αύτοτελής καί άνεξάρτητη Δημοκρατία, καί στήν τελευταία περίπτωση ποιά άκριβώς όμοσπονδιακή σύνδεση πρέπει νά καθιερωθεί άνάμεσα σ’ αύτή τή Δημοκρατία καί στή Ρωσία.

Πώς πρέπει, λοιπόν, νά λύσουμε αύτό τό ζήτημα άπό τήν άποψη τών συμφερόντων τών έργαζομένων; από τήν άποψη τής επιτυχίας τού άγώνα τους γιά τήν πλήρη άπελευθέρωση τής έργασίας άπό τό ζυγό τού κεφαλαίου;

Πρώτο, τά συμφέροντα τής έργασίας άπαιτοΰν τήν πιό πλήρη έμπιστοσύνη, τήν πιό στενή συμμαχία άνάμεσα στους έργαζόμενους τών διαφόρων έθνών. Οί όπαδοί τών τσιφλικάδων καί τών καπιτα­λιστών, τής άστικής τάξης, προσπαθούν νά διαιρέσουν τούς έργάτες, νά δυναμώσουν τήν έθνική διχόνοια καί έχθρότητα γιά νά άποδυναμώσουν τούς έργάτες καί νά έδραιώσουν τήν έξουσία τού κεφαλαίου.

Τό κεφάλαιο είναι διεθνής δύναμη. Γιά νά νικηθεί χρειά­ζεται ή διεθνής συμμαχία τών έργατών, ή διεθνής αδελφοσύ­νη τους.

Εμείς είμαστε πολέμιοι τού έθνικοΰ μίσους, τής εθνικής διχόνοιας, τής έθνικής άπομόνωσης. Είμαστε διεθνιστές. Επι­διώκουμε τή στενή συνένωση καί τήν πλήρη συγχώνευση τών έργατών καί τών άγροτών όλων τών έθνών τού κόσμου σέ μιά ένιαία παγκόσμια Σοβιετική Δημοκρατία.

Δεύτερο, οί έργαζόμενοι δέν πρέπει νά ξεχνούν πώς ό καπιταλισμός διαίρεσε τά έθνη σέ ένα μικρό άριθμό καταπιεστι­κών, μεγαλοκρατικών (Ιμπεριαλιστικών), μέ πλήρη δικαιώματα, προνομιούχων έθνών καί στήν τεράστια πλειοψηφία τών καταπιεζόμενων, έξαρτημένων καί μισοεξαρτημένων, άνισότιμων έθνών. Ό πιό έγκληματικός καί άντιδραστικός πόλεμος τού 1914-1918 ένίσχυσε άκόμη περισσότερο αύτή τή διαίρεση, δυ­νάμωσε πάνω σ’ αύτή τή βάση τήν όργή καί τό μίσος. Αιώνες ολόκληρους συσσωρευόταν ή άγανάκτηση καί ή δυσπιστία τών άνισότιμων καί έξαρτημένων έθνών ένάντια στά Ιμπεριαλιστικά καί καταπιεστικά έθνη, — τέτιων έθνών όπως τό ούκρανικό, έναντίον τέτιων, όπως τό μεγαλορωσικό.

Εμείς θέλουμε μιά προαιρετική ένωση τών έθνών, μιά ένω­ση πού νά άποκλείει κάθε βία τού ένός έθνους πάνω στό άλλο, μιά ένωση πού νά στηρίζεται στήν πλήρη έμπιστοσύνη, στή σαφή έπίγνωση τής άνάγκης τής άδελφικής ένότητας, στήν άπόλυτα έλεύθερη συναίνεση. Ή ένωση αύτή δέν μπορεί νά πραγματοποιηθεί άμέσως, πρέπει νά φτάσουμε σ’ αύτή, δου­λεύοντας μέ τή μεγαλύτερη ύπομονή καί σύνεση, γιά νά μή καταστρέψουμε τήν ύπόθεση, γιά νά μή προκαλέσουμε τή δυ­σπιστία, γιά νά δόσουμε τόν καιρό νά έξαλειφθεΐ ή δυσπιστία πού άφησαν οι έπί αιώνες καταπίεση άπό τούς τσιφλικάδες καί ιούς καπιταλιστές, ή άτομική ιδιοκτησία καί ή έχθρα πού προκάλεσαν οί άλλεπάλληλοι διαμελισμοί της.

Συνεπώς, έπιδιώκοντας σταθερά τήν ένότητα τών έθνών, καταπολεμώντας άμείλικτα καθετί πού τά διασπά, πρέπει νά είμαστε πολύ προσεκτικοί, ύπομονητικοί, υποχωρητικοί στίς έπιβιώσεις τής έθνικής δυσπιστίας. ’Ανένδοτοι, άδιάλλακτοι πρέπει νά είμαστε άπέναντι σέ ό,τι άφορά τά βασικά συμφέροντα τής έργασίας στόν άγώνα γιά τήν άπελευθέρωσή της άπό τό ζυγό τού κεφαλαίου. Καί τό ζήτημα πώς θά καθοριστούν τά κρατικά σύνορα τώρα, προσωρινά — γιατί έμεΐς άποβλέπουμε στην πλήρη κατάργηση τών κρατικών συνόρων — δέν είναι ζήτημα βασικό, σπουδαίο, άλλά δευτερεΰον. Σχετικά μέ τό ζήτημα αύτό μπορούμε νά περιμένουμε καί πρέπει νά περιμένου­με, γιατί ή έθνική δυσπιστία συχνά είναι πολύ γερά ριζωμένη μέσα στίς πλατιές μάζες τών άγροτών καί τών μικρονοικοκυρέων καί μέ τή βιασύνη μας μπορούμε νά τήν ένισχύσουμε, δηλαδή νά βλάψουμε τό έργο τής ολοκληρωτικής καί όριστικής ένότητας.

Ή έμπειρία τής έργατοαγροτικής έπανάστασης στή Ρωσία, τής έπανάστασης τού Όχτώβρη-Νοέμβρη τού 1917, η πείρα τής δίχρονης νικηφόρας πάλης της ενάντια στήν εισβολή τών δι­εθνών καί τών ρώσων καπιταλιστών, έδειξε ξεκάθαρα οτι οι καπιταλιστές κατάφεραν νά εκμεταλλευτούν προσωρινά τήν έθνι­κή δυσπιστία τών πολωνών, τών λεττονών, τών έσθονών καί τών φιλλανδών άγροτών καί μικρονοικοκυρέων άπέναντι στούς μεγαλορώσους, κατάφεραν νά σπείρουν προσωρινά μέ βάση αύτή τή δυσπιστία τή διχόνοια ανάμεσα σ’ αυτούς καί σ’ εμάς. Ή πείρα έδειξε ότι αυτή ή δυσπιστία ξεπερνιέται καί σβήνει, άλλά πολύ σιγά, καί όσο μεγαλύτερη σύνεση καί ύπομονή δείχνουν οί μεγαλορώσοι, πού γιά πολύ καιρό ήταν καταπιεστικό έθνος, τόσο ασφαλέστερα σβήνει αύτή ή δυσπιστία. Καί μέ τήν άναγνώριση ακριβώς τής άνεξαρτησίας τών κρατών τής Πολωνίας, τής Λεττονίας, τής Λιθουανίας, τής Εσθονίας καί τής Φιλλανδίας κατα­κτούμε άργά, μά σταθερά τήν εμπιστοσύνη τών πιό καθυστερημέ­νων, τών πιό έξαπατημένων καί έξουθενωμένων από τούς καπι­ταλιστές έργαζόμενων μαζών τών γειτονικών μας μικρών κρα­τών. ’Ακριβώς έτσι άποσποΰμε πιό σίγουρα τίς μάζες αύτές άπό τήν έπιροή τών καπιταλιστών τού «δικού τους» έθνους, πιό σίγουρα τίς όδηγοΰμε πρός τήν πλήρη έμπιστοσύνη, πρός τή μελλοντική ένιαία διεθνή Σοβιετική Δημοκρατία.

Εφόσον ή Ουκρανία δέν έχει άπελευθερωθεΐ έντελώς άπό τόν Ντενίκιν, ώς τό Πανουκρανικό συνέδριο τών Σοβιέτ κυβέρ­νησή της είναι ή Πανουκρανική Επαναστατική ’Επιτροπή (16). Στήν ’Επαναστατική αύτή ’Επιτροπή, δίπλα στούς ούκρανούς κομμουνιστές-μπολσεβίκους δουλεύουν σάν μέλη τής κυβέρνη­σης καί οί ουκρανοί κομμουνιστές-μποροτμπιστές (17). Οί μποροτμπιστές διαφέρουν άπό τούς μπολσεβίκους, άνάμεσα στ’ άλλα, καί στό οτι ύποστηρίζουν τήν άπόλυτη άνεξαρτησία τής Ουκρα­νίας. Οί μπολσεβίκοι δέν τό κάνουν αύτό άντικείμενο διαφωνίας καί διαίρεσης, δέν τό βλέπουν αύτό καθόλου σάν έμπόδιο γιά μιά ομόθυμη προλεταριακή δουλιά. “Οταν ύπάρχει ένότητα στόν άγώνα ένάντια στό ζυγό τοΰ κεφαλαίου, γιά τή δικτατορία τοΰ προλεταριάτου τό ζήτημα σχετικά μέ τά έθνικά σύνορα, σχετικά μέ τήν όμοσπονδιακή ή άλλη σύνδεση μεταξύ τών κρατών δέν πρέπει νά χωρίζει τούς κομμουνιστές. ’Ανάμεσα στούς μπολσεβίκους ύπάρχουν όπαδοί τής πλήρους άνεξαρτησίας τής Ούκρανίας, ύπάρχουν όπαδοί μιάς λιγότερο ή περισσότερο στενής όμοσπονδιακής σύνδεσης, ύπάρχουν καί όπαδοί τής πλήρους συγχώνευσης τής Ουκρανίας μέ τή Ρωσία.

Είναι άπαράδεκτο νά προκύψει διάσταση έξαιτίας αύτών τών ζητημάτων. Τά ζητήματα αυτά θά τά λύσει τό Πανουκρανικό Συνέδριο τών Σοβιέτ.

Αν ένας μεγαλορώσος κομμουνιστής έπιμένει στή συγχώνευ­ση τής Ούκρανίας μέ τή Ρωσία, εύκολα μπορεί νά τόν ύποπτευθουν οί ούκρανοί οτι ύπερασπίζει μιά τέτια πολιτική οχι γιατί φροντίζει γιά τήν ένότητα τών προλετάριων στήν πάλη ένάντια στό κεφάλαιο, άλλά γιατί διατηρεί τίς προλήψεις του παλιού μεγαλορωσικού έθνικισμοΰ, του ιμπεριαλισμού. Μιά τέτια δυσπιστία είναι φυσική, καί ώς ένα βαθμό άναπόφευκτη καί δικαιολογημένη, γιατί οί μεγαλορώσοι, κάτω άπό τό ζυγό τών τσιφλικάδων καί τών καπιταλιστών, αιώνες τρέφονταν μέ τίς έπαίσχυντες καί σιχαμερές προλήψεις τοΰ μεγαλορωσικού σωβινισμού.

Αν ένας ούκρανός κομμουνιστής έπιμένει στήν άπόλυτη κρατική άνεξαρτησία τής Ούκρανίας, μπορούν νά τόν ύποπτευθοϋν ότι ύπερασπίζει μιά τέτια πολιτική οχι άπό τή σκοπιά τών προσωρινών συμφερόντων τών ούκρανών έργατών καί άγροτών στήν πάλη τους ένάντια στό ζυγό του κεφαλαίου, άλλά άπό μικροαστικές, μικρονοικοκυρίστικες έθνικές προλήψεις. Γιατί ή πείρα μάς έδειξε έκατοντάδες φορές οτι οί μικροαστοί «σοσιαλι­στές» τών διαφόρων χωρών — οί κάθε λογής δήθεν σοσιαλιστές πολωνοί, λεττονοί, λιθουανοί, γεωργιανοί μενσεβίκοι, έσέροι καί λοιποί — μεταμφιέζονταν σέ οπαδούς του προλεταριάτου μέ μοναδικό σκοπό νά έφαρμόσουν μέ τήν άπάτη τήν πολιτική του συμβιβασμού μέ τή «δική τους» έθνική άστική τάξη ένάντια στούς έπαναστάτες έργάτες. Αύτό τό είδαμε στό παράδειγμα τής διακυ­βέρνησης του Κέρενσκι στή Ρωσία τό Φλεβάρη-Όχτώβρη του 1917, τό είδαμε καί τό βλέπουμε σέ ολες τίς χώρες.

“Ετσι ή άμοιβαία δυσπιστία άνάμεσα στούς μεγαλορώσους καί στούς ούκρανούς κομμουνιστές γεννιέται πολύ εύκολα. Πώς λοι­πόν νά παλέψουμε ένάντια σ’ αύτή τή δυσπιστία; Πώς νά τήν κατανικήσουμε και νά δημιουργήσουμε τήν άμοιβαία έμπιστοσύνη;

Τό καλύτερο μέσο είναι ή κοινή δουλιά γιά τήν υπεράσπιση τής δικτατορίας τοΰ προλεταριάτου καί τής Σοβιετικής έξουσίας στήν πάλη ένάντια στους τσιφλικάδες καί στούς καπιταλιστές ολων των χωρών, ένάντια στίς άπόπειρές τους νά επαναφέρουν τήν παντοκρατορία τους. Ενας τέτιος κοινός άγώνας θά δείξει καθαρά στήν πράξη οτι όποιαδήποτε λύση κι άν δοθεί στό ζήτημα τής κρατικής άνεξαρτησίας ή των κρατικών συνόρων, οί μεγαλορώσοι καί οι ούκρανοί έργάτες χρειάζονται άπαραίτητα μιά στενή στρατιωτική καί οικονομική συμμαχία, γιατί διαφορετικά οί καπιτα­λιστές τής «Άντάντ», τής «Συνεννόησης», δηλ. τής συμμαχίας τών πιό πλούσιων καπιταλιστικών χωρών, τής ’Αγγλίας, Γαλλίας, ’Αμερικής, ’Ιαπωνίας καί ’Ιταλίας, θά μάς τσακίσουν καί θά μάς πνίξουν έναν-έναν χωριστά. Τό παράδειγμα τής πάλης μας ένάντια στόν Κολτσάκ καί στόν Ντενίκιν, πού τούς έφοδίαζαν οί καπιταλι­στές αύτοί μέ χρήματα καί όπλα, έδειξε καθαρά αύτό τόν κίνδυνο.

“Οποιος παραβιάζει τήν ένότητα καί τήν πιό στενή συμμαχία τών μεγαλορώσων μέ τούς ούκρανούς έργάτες καί αγρότες, αυτός βοηθά τούς Κολτσάκ, τούς Ντενίκιν, τούς καπιταλιστές-ληστές όλων τών χωρών.

Γι’ αύτό εμείς, οί μεγαλορώσοι κομμουνιστές, πρέπει νά καταδικάζουμε μέ τή μεγαλύτερη αυστηρότητα καί τίς παραμικρότερες έκδηλώσεις μεγαλορωσικοΰ έθνικισμοΰ άνάμεσά μας, γιατί αύτές οί έκδηλώσεις, πού είναι γενικά προδοσία του κομμουνισμού, φέρνουν πολύ μεγάλη ζημιά, γιατί μάς χωρίζουν άπό τούς ούκρανούς συντρόφους μας καί χύνουν νερό στό μύλο του Ντενίκιν καί του καθεστώτος του.

Γι’ αύτό εμείς, οί μεγαλορώσοι κομμουνιστές, πρέπει νά είμαστε υποχωρητικοί στίς διαφωνίες μέ τούς ούκρανούς κομμουνιστές-μπολσεβίκους καί τούς μποροτμπιστές, έφόσον οί διαφωνίες αφορούν τήν κρατική ανεξαρτησία τής Ούκρανίας, τίς μορφές τών δεσμών της μέ τή Ρωσία, καί γενικά τό έθνικό ζήτημα. ’Ανένδοτοι καί άδιάλλακτοι πρέπει νά είμαστε όλοι έμεΐς οί κομμουνιστές, καί οί μεγαλορώσοι καί οί ούκρανοί καί όποιουδήποτε άλλου έθνους, στά βασικά, τά θεμελιακά, τά ομοια γιά ολα τά έθνη ζητήματα τής προλεταριακής πάλης, τά ζητήματα τής προλεταριακής δικτατο­ρίας, του άπαράδεκτου τοΰ συμβιβασμού μέ τήν άστική τάξη, του άπαράδεκτου τής κατάτμησης τών δυνάμεων πού μάς προστα­τεύουν άπό τόν Ντενίκιν.

Τό ζωτικό συμφέρον καί τών μεγαλορώσων καί τών ούκρανών έργατών καί άγροτών είναι νά νικήσουν τόν Ντενίκιν, νά τόν εκμηδενίσουν, νά κάνουν άδύνατη τήν επανάληψη μιας παρόμοιας Επιδρομής. Ό άγώνας θά είναι μακρόχρονος καί δύσκολος, γιατί οί καπιταλιστές όλου του κόσμου βοηθούν τόν Ντενίκιν καί θά βοηθούν τούς διάφορους Ντενίκιν.

Σ’ αύτό τό μακρόχρονο καί δύσκολο άγώνα έμεις, οί μεγαλορώσοι καί ούκρανοί έργάτες, πρέπει νά βαδίζουμε Ενωμένοι μέ τήν πιό στενή συμμαχία, γιατί, δρώντας μεμονωμένοι, άσφαλώς δέν θά τά βγάλουμε πέρα. Οποια καί νά είναι τά σύνορα τής Ούκρανίας καί τής Ρωσίας, όποιες καί νά είναι οί μορφές τών κρατικών τους σχέσεων, αύτό δέν είναι καί τόσο σπουδαίο, σ’ αύτό τό ζήτημα μπορούμε καί πρέπει νά κάνουμε ύποχωρήσεις, σ’ αύτό τό ζήτημα μπορούμε νά δοκιμάσουμε καί τούτη κΓ έκείνη καί μιά τρίτη λύση, άπ’ αύτό δέν θά χαθεί ή ύπόθεση τών έργατών καί τών άγροτών, η ύπόθεση τής νίκης ένάντια στόν καπιταλισμό.

Αν όμως δέν μπορέσουμε νά διατηρήσουμε τήν πιό στενή συμμαχία μεταξύ μας, τή συμμαχία ένάντια στόν Ντενίκιν, τή συμμαχία ένάντια στούς καπιταλιστές καί στούς κουλάκους τών χωρών μας καί όλων τών χωρών, τότε ή ύπόθεση τών έργατών θά χαθεί άσφαλώς γιά πολλά χρόνια, μέ τήν έννοια ότι καί τή Σοβιετική Ούκρανία καί τή Σοβιετική Ρωσία θά μπορέσουν τότε οί καπιταλι­στές νά τίς τσακίσουν καί νά τίς στραγγαλίσουν.

Καί ή άστική τάξη όλων τών χωρών, καί τά κάθε λογής μικροαστικά κόμματα, τά «συμβιβαστικά» κόμματα πού συμμα­χούν μέ τήν άστική τάξη ένάντια στούς έργάτες, προσπάθησαν πρίν άπ’ όλα νά διασπάσουν τούς έργάτες τών διαφόρων Εθνοτήτων, νά υποδαυλίσουν τή δυσπιστία, νά τορπιλίσουν τή στενή διεθνή ένωση καί τή διεθνή άδελφοσύνη τών έργατών. Αν ή άστική τάξη τό πετύχει αύτό, ή ύπόθεση τών έργατών είναι χαμένη. Ας κατανικήσουν, λοιπόν, οί κομμουνιστές τής Ρωσίας καί τής Ούκρανίας μέ τήν ύπομονετική, επίμονη καί σκληρή κοινή δουλιά τους τίς εθνικιστικές μηχανοραφίες κάθε άστικής τάξης, τίς κάθε λογής εθνικιστικές προκαταλήψεις καί άς δείξουν στούς εργαζόμε­νους όλου του κόσμου το παράδειγμα μιάς πραγματικά σταθερής συμμαχίας τών έργατών καί άγροτών τών διαφόρων εθνών στόν άγώνα γιά τή Σοβιετική εξουσία, γιά τήν κατάργηση του ζυγοΰ τών τσιφλικάδων καί τών καπιταλιστών, γιά τήν παγκόσμια Ομοσπον­διακή Σοβιετική Δημοκρατία.

ΛΕΝΙΝ, 28/12/1919, ΑΠΑΝΤΑ, τόμος 40, σελίδες 41-47.

«Πράβντα, αριθμός φύλλου 3, και «Ιζβέστιγια της ΠΚΕΕ», αριθμός φύλλου 3, 4 του Γενάρη του 1920. Δημοσιεύθηκε σύμφωνα με το κείμενο της εφημερίδας «Πράβντα», που παραβλήθηκε με το χειρόγραφο.

(*) Βλ. “Άπαντα. 5η εκδ.. τόμ. 39ος, σελ. 151-159. Η Σύντ.

“Πανουκρανική Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή – Προσωρινό όργανο της επαναστατικής εξουσίας στην Ουκρανία (…)”  Άπαντα, τόμος 40, σελ.370

“Μποροτμπιστές – Μέλη του μικροαστικού, εθνικιστικού κόμματος που δημιουργήθηκε το Μάη του 1918 (…)” Άπαντα, τόμος 40, σελ. 371

R.I.P. Alain Krivine

R.I.P. William Hurt

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ S08E25: ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Ρώσικα βιβλία

Tchaikovsky: Swan Lake choreographed by Nureyev, Final Scene

Wet Leg - Angelica

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ. ΟΥΤΕ ΠΟΥΤΙΝ, ΟΥΤΕ ΝΑΤΟ

 

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ-ΚΑΜΙΑ ΕΜΠΛΟΚΗ
ΟΥΤΕ ΠΟΥΤΙΝ, ΟΥΤΕ ΝΑΤΟ
Κλείστε τις βάσεις, Σταματήστε τους εξοπλισμούς

Η εισβολή του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία είναι μια τραγωδία που ξεσηκώνει την οργή σε Ανατολή και Δύση. Είναι μια αντιδραστική επίθεση που δεν μπορεί να κρυφτεί από τα ψέμματα του Πούτιν, αλλά επίσης δεν πρέπει να αφήσουμε τις υποκρισίες των ηγετών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ να μας μπλέξουν στα δικά τους πολεμικά σχέδια.

Η προπαγάνδα του Πούτιν ισχυρίζεται ότι η Ουκρανία ήταν ρώσικη στα βάθη των αιώνων και ότι ο Λένιν έκανε λάθος να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της. Λέει παρόμοια ψέμματα με αυτά που λέγανε και λένε εδώ οι πατριδοκάπηλοι που θέλανε εισβολή στη βόρεια Μακεδονία μέχρι τα Σκόπια στο όνομα του Μεγαλέξανδρου. Κανένας δεν πρέπει να πιστέψει ότι ο Πούτιν προχωράει στην κατοχή της Ουκρανίας κάνοντας «αντιφασιστικό πόλεμο», γιατί ο ίδιος ο Πούτιν έστειλε στρατό πριν από λίγο στο Καζακστάν για να πνίξει μια εργατική εξέγερση.

Αυτά τα εγκλήματα δεν θα τα σταματήσει η υποκριτική εκστρατεία του ΝΑΤΟ, αντίθετα τα τροφοδοτεί. Οι ηγέτες της Δύσης ξεκίνησαν τη δική τους εξόρμηση για να απλωθεί η ΕΕ και το ΝΑΤΟ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης φτάνοντας μέχρι τα σύνορα της Ρωσίας. Είναι πρόκληση να μιλάνε για «διεθνές δίκαιο» οι δυτικοί ιμπεριαλιστές που ευθύνονται για τις εισβολές και κατοχές στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και τόσες άλλες χώρες. Δεν μας ξεγελάνε με δηλώσεις ότι τώρα δεν θα απαντήσουν στρατιωτικά αλλά με «κυρώσεις». Οι κυρώσεις είναι οικονομικός πόλεμος που θα σπείρει φτώχεια και πείνα και στις δυο πλευρές.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είναι χωμένη ως το λαιμό στη ΝΑΤΟϊκή εκστρατεία. Έδωσε στις ΗΠΑ το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης σαν βάση-ορμητήριο προς τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Ευρώπη. Ξοδεύει δισεκατομμύρια για Ραφάλ και φρεγάτες που περιπολούν αγκαλιά με το ΝΑΤΟ από τα Βαλκάνια μέχρι το Ισραήλ. Συμμετέχει στις κυρώσεις-οικονομικό πόλεμο της ΕΕ, την ώρα που τα διευθυντήρια της ΕΕ συνεχίζουν τον οικονομικό πόλεμο των Μνημονίων σε βάρος μας.

Οι εργαζόμενοι στα Νοσοκομεία απεργούν ενάντια στη διάλυση της Υγείας που φέρνουν οι περικοπές των δαπανών του προϋπολογισμού. Οι εργάτες της Καβάλας, της Λάρκο, της COSCO αγωνίζονται ενάντια στις απολύσεις και τη λεηλασία που φέρνουν τα αρπακτικά των ιδιωτικοποιήσεων. Στους εργατικούς αγώνες βρίσκεται η δύναμη για να σταματήσουμε κάθε ελληνική εμπλοκή στον πόλεμο, είτε στρατιωτική είτε οικονομική. Να προχωρήσουμε σε ρήξη και με το ΝΑΤΟ και με την ΕΕ.

Είναι ώρα να θυμηθούμε τους αγώνες που δώσαμε με το αντιπολεμικό κίνημα ξανά και ξανά και να απαιτήσουμε:

-Να κλείσουν οι βάσεις και να ανοίξουν τα σύνορα. Χιλιάδες και χιλιάδες τρέχουν να σωθούν από τον πόλεμο, είναι πρόκληση να λέει ο Μηταράκης ότι η Ουκρανία είναι «ασφαλής χώρα».

-Να σταματήσουν οι αγορές των Ραφάλ και των φρεγατών, λεφτά για την Υγεία όχι για εξοπλισμούς.

-Αλληλεγγύη στους αντιπολεμικούς διαδηλωτές σε Ανατολή και Δύση. Ούτε με τον Πούτιν ούτε με το ΝΑΤΟ, εργατικές ανταρσίες από την Αθήνα ως τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και τη Μόσχα.

Για να ανατρέψουμε το σύστημα που γεννάει πόλεμο, για μια κοινωνία απαλλαγμένη από τις βρομιές του καπιταλισμού.